TMK 513. Madde
Türk Medeni Kanunumuzun 513. maddesi şu şekildedir:
Miras – Mirasçılıktan çıkarma – Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma
Madde 513 – Mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu, saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir. Ancak, bu yarıyı mirasçılıktan çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülemesi şarttır.
Miras açıldığı zaman borç ödemeden aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgenin kapsadığı borç tutarı mirasçılıktan çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, mirasçılıktan çıkarılanın istemi üzerine çıkarma iptal olunur.
Başlık
TMK 513. maddesinin ait olduğu bölüm başlık ismi şu şekildedir: ÜÇÜNCÜ KİTAP: MİRAS HUKUKU – BİRİNCİ KISIM: MİRASÇILAR – İKİNCİ BÖLÜM: ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR – İKİNCİ AYIRIM: TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ
Madde başlığı şu şekildedir: Miras – Mirasçılıktan çıkarma – Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma
Gerekçe
Türk Medeni Kanunu 513. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:
Eski Kanunun 460 ıncı maddesini karşılamaktadır. Kaynak Kanunun 480 inci maddesinde olduğu gibi madde iki fıkra haline getirilmiştir, 1984 tarihli Öntasarı da bu maddeyi iki fıkra halinde düzenlemiştir.
Yürürlükteki maddenin bir ve üçüncü cümlesinde koruyucu mirasçılıktan çıkarılmaya neden olan borç ödemeden aciz belgesinin hükmünün kalmaması veya bu belgenin içerdiği borç tutarının mirasçılıktan çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun “keenlemyekün” olacağını öngörmektedir. Bu cümle maddenin ikinci fıkrası haline getirilerek “keenlemyekün” yerine “iptal olunur” deyimi kullanılmıştır. Miras Hukukunda kural olarak yokluk ve mutlak butlan söz konusudur. Fıkrada da bu genel ilkeye uygun olarak mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun kendiliğinden hükümsüz kalması yerine iptal edilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bunun sonucu olarak buradaki iptal davası da ölüme bağlı tasarrufların iptaliyle ilgili 557 inci madde hükümlerine tabi tutulmuştur. Bu düzenlemenin en önemli sonucu, bu gibi hallerde, mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun her zaman için geçersiz olduğunu ileri sürme yerine, iptal davasına konu olmasıdır.
ALT KOMİSYON RAPORU
– Tasarının 513 üncü maddesinin başlığında ve fıkralarında yer alan “borç ödemeden aciz” ifadeleri “ödeme güçsüzlüğü” şeklinde değiştirilmiştir.
