⚡ Bu yazımızda Türk Medeni Kanunumuzun 48. maddesini inceledik. Maddenin gerekçesini, uygulama alanını ve çözdüğü uyuşmazlıkları yazımızın devamında bulacaksınız.
48. maddede tüzel kişiliğin sahip olduğu hak cinsleri açıklanmıştır.
TMK 48. Madde
Türk Medeni Kanunumuzun 48. maddesi şu şekildedir:
Hak Ehliyeti(Tüzel Kişilikte)
Madde 48 – Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler.
Başlık
TMK 48. maddesinin ait olduğu bölüm başlık ismi: TÜZEL KİŞİLER
Konu başlığı:
Üst Başlık:
Madde başlığı: Hak Ehliyeti
Gerekçe
Türk Medeni Kanunu 48. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:
Maddenin kenar başlığında, yürürlükteki metnin kenar başlığındaki “Medeni haklardan istifade” deyimi yerine, teknik ve daha doğru bir ifade olan hem kaynak Kanunda hem de 1984 tarihli Öntasarıda kullanılan “Hak ehliyeti” terimi tercih edilmiştir.
Hüküm değişikliği yoktur, madde içerik itibarıyla yürürlükteki metnin aynıdır.
Böylece, yaradılış gereği sadece insanlara özgü olan ve maddede “…cins, yaş, hısımlık gibi…” ifadesiyle sınırlayıcı olarak sayılmayan nitelikler dışındaki bütün haklara ve borçlara tüzel kişilerin de ehil olduğu vurgulanmak suretiyle gerçek ve tüzel kişilerin ehliyet eşitliğini esas alan medeni hukuk yaklaşımı muhafaza edilmektedir. Ancak; yürürlükteki metinde kullanılan “…bütün hakları iktisap ve borçları iltizam edebilirler” tarzındaki ifade, “… bütün haklara ve borçlara ehildirler.” şeklinde değiştirilmiştir. Nitekim, hak ehliyeti kavramı, haklara ve borçlara ehil olma şeklinde açıklandığı için kaynak Kanunda da (m. 53) aynı ifade kullanılmaktadır.
1984 tarihli Öntasarının 47nci maddesinde yer alan “Özel hükümler saklıdır.” şeklindeki ikinci fıkranın maddeye alınması, kaynak Kanun da izlenmek suretiyle, gereksiz görülmüştür.
