TBK 137. Madde
Türk Borçlar Kanunumuzun 137. maddesi şu şekildedir:
Sözleşme Sona Erme Halleri; İfa imkansızlığı; Kısmi ifa imkansızlığı;
Madde 137: Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkansızlaşırsa borçlu, borcunun sadece imkansızlaşan kısmından kurtulur. Ancak, bu kısmi ifa imkansızlığı önceden öngörülseydi taraflarca böyle bir sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, borcun tamamı sona erer.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcu kısmen imkansızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa, karşı edim de o oranda ifa edilir. Alacaklının böyle bir ifaya razı olmaması veya karşı edimin bölünemeyen nitelikte olması durumunda, tam imkansızlık hükümleri uygulanır.
Başlık
TBK’nın 137. maddesinin ait olduğu bölüm başlık ismi şu şekildedir: BİRİNCİ KISIM: Genel Hükümler – ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Borçların ve Borç İlişkilerinin Sona Ermesi, Zamanaşımı – BİRİNCİ AYIRIM: Sona Erme Halleri
Madde başlığı şu şekildedir: Sözleşme Sona Erme Halleri – İfa imkansızlığı – Kısmi ifa imkansızlığı
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 137. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “II. Kısmi ifa imkansızlığı” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının iki fıkradan oluşan 136. maddesinde, kısmi ifa imkansızlığı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 117. maddesinde borcu sona erdiren sebepler arasında sadece tam imkansızlığın düzenlenmesi nedeniyle, borcun ifasının kısmen imkansızlaşmasının sonuçlarının ayrı bir maddede düzenlenmesi zorunlu görülmüştür.
Tasarının 136. maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesinde, borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkansızlaşması durumunda borçlunun, borcunun sadece ifası imkansızlaşan kısmından kurtulacağı kuralı öngörülmektedir. Aynı fıkranın ikinci cümlesinde, bu kuralın istisnasına yer verilmektedir. Buna göre, tarafların bu kısmi ifa imkansızlığını önceden öngörebilselerdi, böyle bir sözleşme yapmayacakları açıkça anlaşılırsa, borcun tamamının sona ereceği kabul edilmektedir.
Maddenin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde ise, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcunun ifasının kısmen imkansızlaşması durumunda, alacaklının kısmi ifaya razı olması koşuluyla, karşı edimin de o oranda ifa edileceği öngörülmektedir. Yine aynı fıkranın son cümlesine göre alacaklı, bu durumda kısmi ifaya razı olmazsa veya karşı edim bölünemez nitelikte olursa, tam imkansızlık hükümleri uygulanır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
– Tasarının 132, 133, 134, 135 ve 136. maddeleri teselsül nedeniyle 133, 134, 135, 136 ve 137. maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM Tartışma ve Kabul Metni
137. maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir.
