Aklınıza takılan başka detaylar mı var?

Günlük 10.000'i aşkın ziyaretçisi olan hukuk forumunda sorularınızı gündeme getirebilirsiniz.

HUKUK FORUMU

Yorum yaparak bilgiyi çoğaltın!

Yazıyı okumanızın ardından konuyla alakalı fikir, düşünce, gelişme veya düzeltmelerinizi yorum kısmında belirtebilirsiniz. Bu sayede konuyla ilgili gelişmelerden e-posta yoluyla haberdar olur ve yenilikleri takip etme şansı yakalarsınız.

İnşai Dava Ne Demektir? İnşai Karar Ne Anlama Gelir?

İnşai Dava adından anlaşılabileceği üzere bir hukuk dava türüdür. Peki inşai davanın tam olarak anlamı nedir? İnşai dava çeşitlerine neler örnek verilebilir? İnşai davalar sonucunda verilen inşai karar ne demektir? Bu soruların cevabını açıklayalım.

İnşai Davalar, İnşai Kararlar ve İnşai dava Örnekleri

İnşai (Yenilik Doğurucu) Davalar Ne Demektir?

İnşai davalar, davacı tarafça, Mahkemeden yeni bir hukuki durum ihdasının veya mevcut olan bir hukuki durumunun ortadan kaldırılmasının ya da içeriğinin değiştirilmesinin istenildiği davalardır. (HMK. md.108/1)

İnşai Dava Örneği: Davacı, Boşanma davası açmakla, evlilik ilişkisini sonlandırmayı; Nesebin reddi davası açmakla, yeni bir hukuki durum ortaya koymayı amaçlar.

İnşai Dava Açabilmenin Şartları Nelerdir?

İnşai davaların açılabilmesi, bir takım şartlara bağlanmıştır. Bu şartlar şunlardır;

1) # Yenilik doğurucu bir hak bulunmalıdır,

Bununla kastedilen, hak sahibine tek taraflı bir irade beyanıyla yeni bir hukuksal ilişki kurma, var olan bir hukuksal ilişkiyi / statüyü değiştirme ya da ortadan kaldırma yetkisi tanımaktadır. Bu hak
kullanımına ilişkin kesinleşmiş kararlardan dönülemez. Söz gelimi, kesinleşen boşanma kararından dönülemez, ama taraflar evlilik birliğini yeniden kurabilirler.

2) # Kanunda açıkça öngörülmüş bulunma,

İnşai davalar, kural olarak, kanunun açıkça öngördüğü hallerde açılır. Evliliğin Geçersizliği Davası, Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali Davası, Nesebin Reddi Davası gibi.

3) # Mahkeme kararına ihtiyaç duyulması

Bir yenilik doğuran hakkın dava yoluyla kullanılmasının zorunluluğu hallerinde Yenilik Doğuran Dava(İnşai Dava) açılır (HMK. md.108/2).

İnşai davadan söz edebilmek için, “doğurucu yani inşai olabilirlik“, mahkeme kararı ile ortaya konulabilir bulunmalıdır. Sözgelimi, Evlenmenin Butlanı Davasında tek taraflı irade beyanı ile hukuki durumun ihdası sağlanamaz.

İnşai Dava Örnekleri ve Çeşitleri

Yenilik doğurucu (inşai) davaları, etkileri yönüyle, ‘geçmişe etkili‘ ve ‘geleceğe etkili‘ diye ikiye ayırabiliriz.

1) Geçmişe etkili yenilik doğurucu davalar

Geçmişe etkili inşai dava, ancak kanunlarda açıkça yer alması durumunda söz konusu olabilen istisnai davalardır (HMK md. 108/3).

Geçmişe etkili inşai davalara örnek olarak: Babalık Davası, Nesebin Reddi Davası, Evlatlık İlişkisinin İptali Davası, Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası, Tenkis Davası ve Anonim ve Limited Ortaklıklar ile Kooperatiflerin Genel Kurul Kararlarının İptali Davaları örnek gösterilebilir.

2) Geleceğe etkili yenilik doğurucu davalar

Yenilik Doğurucu Davalarda verilen kabul kararları, kural olarak geleceğe etkilidir. Hukuksal etkinin oluşumu için verilen kararların kesinleşmesi gerekir.

Geleceğe etkili inşai davalara örnek olarak: Dernek ve Vakıfların Feshi, Evlenmenin Butlanı ve Feshi, Boşanma ve Ayrılık, Miras Paylaşımı, Aile Mal Ortaklığının Feshi gibi davalar, geleceğe etkili sonuç doğurucu İnşai Davalar’a örnek verilebilir.

İnşai Davanın Sonucu Olarak İnşai Karar Verilir

İnşai ( yenilik doğurucu) davalarda verilen kabul kararları, taraflar için yeni bir hukuki durumun ihdası, var olan hukuksal durumun kaldırılması ya da değiştirilmesi sonuçlarını doğurur.

Yenilik doğuran davada verilen kabul kararı, icraya konulmasına gerek olmaksızın kendiliğinden etkisini doğurur. Söz gelimi, verilen boşanma kararı kesinleşmekle, var olan evlilik birliği kendiliğinden ortadan kalkmış olur.

Avukat Saim İNCEKAŞ – Adana Avukatlık ve Hukuk Ofisi

Son düzenleme tarihi 23 Ekim 2020 09:26

Paylaş
Avukat Saim İncekaş

Avukat Saim İncekaş. Adana'da ikamet etmektedir. Kurucu sıfatıyla kendisine ait Adana Avukatlık ve Danışmanlık Bürosunda çalışmalarına devam etmektedir. Ceza Hukuku, Medeni-Boşanma-Aile Hukuku, Bilişim Hukuku avukatlığı ana çalışma dallarıdır. Özellikle boşanma ve ceza avukatlığı üzerine pratik ve deneyim sahibidir. Bu alanlarda 5.000'den fazla yazı ve makalesi bulunmaktadır. Adres: Kayalıbağ, Ziya Algan İş Merkezi, Turhan Cemal Beriker Blv. No:9 E-posta: av.saimincekas@gmail.com Telefon: 0534 910 97 43

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz gizli tutulacaktır.

Yorumları Göster

  • Merhaba ben bosanma davasi actim 26.12.2018de bana tensip tutanagi gonderildi tutanakta geregi dusunuldu kisminda davanin 108.maddesinde duzenlenen insai dava niteliginde bisanma davasi olduguna davanin yazilu yargilama usulune tabi olduguna gibi maddeler yaziyor.dava acarken esimin beni darp ettigi fotograflarida koymustum.e devletten bakiyorum dava gorunmuyor kapanmismi dava kabulmu edilmemis hic bisey anlamadim avukatta tutmadim esimden 3 yildir ayri yasiyorum.bana bu maddelerin ne anlama geldigini yazarmisiniz rica etsem

    Cevap vermekten vazgeç

    Bir yorum bırakın

    E-posta adresiniz gizli tutulacaktır.

    • Banu Hanım talebiniz danışmanlığa giriyor, kanun uyarınca da danışmanlık ücretlidir. Saygılarımla.

      Cevap vermekten vazgeç

      Bir yorum bırakın

      E-posta adresiniz gizli tutulacaktır.

  • Peki bu dava hangi mahkemde görülür??

    Cevap vermekten vazgeç

    Bir yorum bırakın

    E-posta adresiniz gizli tutulacaktır.