Kamu Hizmeti Ne Demektir?

Kamu Hizmeti Ne Anlama Gelmektedir?

Kamu hizmetini en kısa ve öz şekilde “görülmesinde kamu yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyet ” olarak tanımlayabiliriz.

Kamu hizmeti tanımlanması en güç kavramlardan birisidir. Bir Fransız düşünürün “hiç kimse kamu hizmetinin tartışılmaz bir tanımını yapamamıştır. Yasama, bunu kendisine tasa edinmemiş, yargı yapmak istememiş, doktrin ise başaramamıştır” şeklinde ileri sürdüğü görüşüyle bu konudaki güçlüğü çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır.

Anayasa, kamu hizmeti deyimine yer vermekte ancak, neyin kamu hizmeti olduğunu belirtmemekte ve tanımını yapmamaktadır.

Kamu Hizmetinin Özellikleri

Kamu hizmetinin özellikleri sürekli, düzenli, eşitlikçi, adil ve kendi kendini yenileyici olmasıdır. Bu hizmetlerin temel niteliği, ülkede yaşayan tüm bireylere ve topluluklara eşit bir biçimde sunulmuş olmasıdır.

Anayasanın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür” kuralı yer almakta ve bu kural ile kamu hizmeti deyimi, faaliyet, uğraş, iş anlamında ele alınmaktadır.

Kamu hizmetinin, yönetimin görevlerini anımsatıcı nitelikte olduğunu söyleyebiliriz.

Anayasamızda yer alan kamu hizmeti terimi ile, yasama, yürütme ve yargıyı da içerecek biçimde “devlet örgütü” veya “kamu örgütü” ifade edilmektedir.

Diğer kanunlarımızda da kamu hizmetinin doğrudan bir tanımı yapılmamaktadır.

Yargı kararlarında ise, her aşamada kamu hizmeti tanımına yer verilmekte ancak, oturmuş ve yaygın bir şekilde kullanılan tamm bulunmamaktadır.

Buna karşılık bilimsel yapıtlarda değişik ölçütlerle yapılan tanımlar bulunmaktadır. Bunlardan şekli anlamdaki tanıma göre, “kamu hizmeti, kamuya özgü yönetim usullerine tabi tutulmuş hizmetler” olarak tanımlanmaktadır.

Günümüzde sosyal devlet ilkesinin benimsenmesi ile o zamana kadar özel kesim tarafından yürütülen bazı ekonomik, sınai ve ticari faaliyetler kamu hizmeti haline gelmiş ve kamu hizmetinin tanımı değişmiş bulunmaktadır. Örneğin, özel girişim tarafından yürütülen faaliyetin sorumluluğu eğer son tahlilde bir idari birimce üstlenilmiş ise ve bu idari birim bu faaliyeti açıkça kamu hizmeti olarak isimlendirmemekle beraber, faaliyet üzerinde kolluk denetim yetkilerini aşan içsel bir denetim uyguluyorsa, diğer bir deyimle, o faaliyeti, özel girişim faaliyetlerinden farklı, ayrıcalıklı bir hukuksal statüye sokmuşsa, kamu hizmetinin varlığı kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesinin avukatlığın kamu hizmeti sayılmasına yönelik kararında belirttiği gibi “kamu hizmetleri kavramının gerek öğretide, gerekse uygulamalarda devletçe ve öteki kamu tüzel kişilerince genel idare esaslarına göre yürütülen hizmetler alanının dışına taşan ve yayılan bir kapsamı olduğu ve kapsamın da gittikçe genişlediği” göz önüne alındığında tanımların yetersiz kaldığı anlaşılmaktadır. (Ali Ulusoy s. 168)

Kamu Hizmetinin Öğeleri

Kamu hizmetinin bu tanımında iki temel öge bulunmaktadır. Biri, yapılan hizmetin siyasal organlarca kamuya yönelmiş olarak kabul edilmesi veya kamu yararına yapılmış sayılması, diğeri ise, hizmetin kamu kuruluşlarınca veya kamu kuruluşunun denetimi ve gözetimi altmda özel kişi ve kuruluşlarca yapılmış olmasıdır.

Öğelerden birincisini oluşturan “hizmetin kamuya yönelmiş olması” devletin nitelikleri ile yakından ilgili bir kavramdır. Günümüzün sosyal devlet kavramı, devletin faaliyet alanını genişletmekte, toplumda yaşayan bireylerin mutluluğu, gelişmesi, sağlıklı ve huzurlu bir yaşam sürmesi için devlete pek çok görev yüklemektedir. Yürütmenin varlık nedenlerinden birinin de toplumda duyulan gereksinmelerin giderilmesi amacıyla yürütülen faaliyetlerin yapılması yani, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesidir.


Yazar Hakkında: Avukat Saim İncekaş

Saim İncekaş, Adana Barosu'na kayıtlı bir avukattır. 2016 yılından bu yana Merkezi Adana'da bulunan ve kurucusu olduğu İncekaş Hukuk Bürosu'nda çalışmaktadır. Yüksek lisans derecesi ile hukuk eğitimini tamamladıktan sonra bu alanda birçok farklı çalışma yürütmüştür. Özellikle aile hukuku, boşanma, velayet davaları, çocuk hakları, ceza davaları, ticari uyuşmazlıklar, gayrimenkul, miras ve iş hukuku gibi alanlarda uzmandır. Saim İncekaş, sadece Adana Barosu'nda değil, aynı zamanda Avrupa Hukukçular Derneği, Türkiye Barolar Birliği ve Adil Yargılanma Hakkına Erişim gibi dernek ve kuruluşlarda da aktif olarak görev almaktadır. Bu sayede, hukukun evrenselliği konusundaki farkındalık ve hukuk sistemine olan güveni arttırmaya yönelik birçok çalışmada yer almaktadır. Randevu ve Ön Görüşme İçin WhatsApp Üzerinden Hemen İletişime Geçin

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir