Hukuk Mahkemesi Kararının Ceza Davasına Etkisi

Hukuk Mahkemesi ve Ceza Mahkemesi Kararlarının Birbirlerine Olan Etkisi

Yüksek Mahkemenin yerleşik uygulamasına göre, maddi olguların tespitine ilişkin Ceza Mahkemesinin kararı, Hukuk Mahkemesi hâkimini bağlar. Maddi olayları tespit eden Ceza Mahkemesi kararı, taraflar açısından “Kesin Delil” niteliği taşır.

Görülmekte olan bir hukuk davasında taraflar, iddia ve savunmalarını kanıtlamak için ceza mahkemesinde görülmekte olan bir ceza davasına dayanıyorlarsa, ceza mahkemesinde verilecek kararın da hukuk mahkemesini bağlayıcı nitelik taşıması ihtimali bulunuyorsa, bu durumda, hukuk mahkemesinin, ceza davasının sonucunu “Bekletici Sorun” yapması gerekir.

Ceza Mahkemesi hakiminin öncelikli hedefi, “maddi gerçeklik”e ulaşmaktır. Bu nedenle, bir davada Beraat Kararı ile maddî olgu tespit edilmiş ise, bu yön, özel hukuk yargılamasında göz ardı edilemez ve maddî olgunun aksi benimsenerek hüküm kurulamaz.

Hukuk Mahkemesinin Kararının Ceza Mahkemesine Etkisi

Hukuk mahkemesinin kararı, ceza mahkemesini bağlar mı? Konu, taraf ve amaç farklılıkları itibariyle esasen hukuk mahkemesince verilen kararlar, ilkesel olarak ceza mahkemesi için “kesin hüküm” oluşturmaz. Ne var ki, Özel Hukuk Yargılamasına tâbi olan ve fakat Özel Kanun hükümleriyle ceza mahkemelerinde görülebileceği kabul edilmiş bulunan davalarda, hukuk mahkemesi kararları, ceza mahkemelerinde kesin hüküm oluşturabilir.

Örnekler:
(1) Hukuk Mahkemesince bir senedin sahte olmadığına dâir verilen ve kesinleşen karar sonrasında, o senet için daha sonra Ceza Mahkemesinde “sahtelik” iddiası ileri sürülemez (HMK.md.214/1). Dolayısıyla bu konuda Hukuk Mahkemesinin kesinleşen kararı, Ceza Mahkemesi için de kesin hüküm oluşturur.

(2) Yaş düzeltmesine ilişkin hukuk mahkemesince öncelikle verilen ve kesinleşen düzeltme kararı, ceza mahkemesi için de kesin hükümler oluşturur.
“Kesin hüküm”, kesin delillerdendir. Bu itibarla, ceza mahkemesi, hukuk mahkemesinin vereceği kararı “Bekletici sorun” yapmış olursa, bu durumda hukuk davasında verilen karar, ceza davasında kesin hüküm oluşturur.

Ceza Mahkemesinin Kararının Hukuk Mahkemesinin Kararına Etkisi

Konu, taraf ve amaç farklılığı sebebiyle ilke olarak ceza mahkemesinin kararı, hukuk mahkemesi için kesin hüküm oluşturmaz. Ancak, aslında özel hukuk yargılamasına tabi olan ve fakat özel kanun hükümleriyle ceza mahkemelerinde de görülüp karara bağlanabileceği kabul edilmiş olan davalarda, ceza yargısının kararı, hukuk yargısında kesin hüküm oluşturabilir.

Örnekler:
1) Ceza mahkemesinde görülmekte olan bir dava sırasında verilen yaş düzeltme kararı, hukuk mahkemesinde “kesin hüküm” oluşturur.
2) Bir senedin sahteliği ile ilgili olarak ceza mahkemesinde verilen ve kesinleşen mahkumiyet kararı, hukuk mahkemesinde kesin hüküm oluşturur. Bu kesin hüküm, Hukuk hakimini bağlar. Ancak, dikkat edilmelidir ki, Ceza Mahkemesince verilen Beraat kararı, hukuk mahkemesinde kesin hüküm/kesin delil oluşturmaz.
3) Ceza mahkemesinin verdiği mahkumiyet kararı (haksız eylemin tespiti bakımından) hukuk mahkemesinde kesin delil oluşturur. Ancak, dikkat edilmelidir ki, ceza mahkemesinin mahkumiyet kararı, (kusur takdiri, zarar miktarının belirlenmesi ve nedensellik bağının olup olmadığı yönlerinden) hukuk mahkemesinde görülen Tazminat Davasında “kesin delil” oluşturmaz. Önemle belirtilmelidir ki, Yargı Yolu, “Dava şartı” olarak düzenlendiğinden (HMK.md.114/l-b), mahkemelerce re’sen (kendiliğinden) dikkate alınması zorunluluğu vardır.

Hukuk Mahkemesi ve Ceza Mahkemesi Kararlarının Birbirlerine Etkileri

bir yorum bırakın

tr Türkçe
X
error: Uyarı: Sağ tıklamak ve kopyalamak için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için site menüsünde yer alan Soru-Cevap forumuna katılmanız ve 10 adet farklı başlık altında cevap yazmanız gerekmektedir. Giriş şifreniz 10 adet cevabınız sonrası tarafınıza iletilir.