7574 sayılı Kanun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun onlarca maddesinde değişiklik yaparak Türkiye’nin trafik ceza sistemini yeniden şekillendirdi. Değişikliklerin büyük bölümü yayım tarihi olan 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girerken, motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğuna ilişkin hüküm 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.

Kanunun öne çıkan düzenlemeleri şöyle özetlenebilir:

Düzenleme Alanı	Eski Durum	Yeni Durum (7574 s.K.)
Hız toleransı	%10 oransal tolerans	Yerleşim içi sabit 5 km/s, dışı sabit 10 km/s
Saldırgan sürücü	Özel düzenleme yoktu	90.000 – 180.000 TL + ehliyet geri alma
Alkollü araç kullanma (0,50+ promil)	700 TL	25.000 TL
Alkolmetre üflemeyi reddetme	Düşük ceza	150.000 TL + 5 yıl ehliyet geri alma
Uyuşturucu etkisinde araç kullanma	Düşük ceza	150.000 TL + ehliyet iptali
Cep telefonu kullanma	Düşük ceza	5.000 – 20.000 TL (kademeli)
Drift / makas atma	Özel düzenleme yoktu	140.000 TL + ehliyet geri alma
Kırmızı ışık ihlali	Sabit ceza	5.000 – 80.000 TL (kademeli, 6. ihlalde ehliyet iptali)
Dur ikazına uymama	Düşük ceza	200.000 TL + 60 gün ehliyet geri alma
Radar tespit cihazı bulundurma	Düşük ceza	185.000 TL (imal/ithal: 370.000 TL)

---

Kanunun en çok tartışılan maddesi hız cezalarına ilişkin düzenleme oldu. Sosyal medyada “%10 toleransın tamamen kaldırıldığı ve 1 km/s bile aşmanın cezalandırılacağı” iddiaları hızla yayıldı. Ancak bu iddialar gerçeği yansıtmıyor.

Emniyet Genel Müdürlüğü’nün resmi açıklamasına göre durum şöyle:

• Yerleşim yeri içinde: 50 km/s hız sınırında eski %10 tolerans (56 km/s) yerine sabit 5 km/s tolerans getirildi. İlk kademe cezası yine 56 km/s üzerinden başlıyor.
• Yerleşim yeri dışında: 90 km/s hız sınırında 10 km/s sabit tolerans aynen devam ediyor. İlk kademe cezası 101 km/s üzerinden başlıyor.
• Değişen şey: Oransal (%10) sistem yerine sabit km/s bazlı kademeli ceza sistemi getirildi ve ceza kademeleri artırıldı.

Yerleşim Yeri İçi Hız Cezaları Tablosu

Hız Aşımı (km/s)	İdari Para Cezası	Ehliyet Geri Alma
6 – 10	2.000 TL	—
11 – 15	4.000 TL	—
16 – 20	6.000 TL	—
21 – 25	8.000 TL	—
26 – 35	12.000 TL	—
36 – 45	15.000 TL	—
46 – 55	20.000 TL	30 gün
56 – 65	25.000 TL	60 gün
66 ve üzeri	30.000 TL	90 gün

Yerleşim Yeri Dışı Hız Cezaları Tablosu

Hız Aşımı (km/s)	İdari Para Cezası	Ehliyet Geri Alma
11 – 15	2.000 TL	—
16 – 20	4.000 TL	—
21 – 25	6.000 TL	—
26 – 30	8.000 TL	—
31 – 40	12.000 TL	—
41 – 50	15.000 TL	—
51 – 60	20.000 TL	30 gün
61 – 70	25.000 TL	60 gün
71 ve üzeri	30.000 TL	90 gün

Hız İhlalinde Ehliyet Geri Alma Süreleri

Hız ihlali nedeniyle ehliyet geri alınan sürücülerin ehliyetlerini geri alabilmesi için tüm idari para cezalarının ödenmiş olması şart. 1 yıl içinde 5. kez ehliyet geri alınan sürücüler, ancak psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçtikten sonra ehliyetlerini geri alabilecek.

Ayrıca hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit eden cihazların yerini gösteren radar tespit cihazlarının imalatı, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaklandı. İmal ve ithal edenlere 370.000 TL, araçta bulunduranlara 185.000 TL idari para cezası uygulanacak.

---

Kanunun en dikkat çekici yeniliklerinden biri, “saldırgan sürücü” kavramının ilk kez yasal düzenlemeye girmesi oldu. Trafikte yaşanan şiddet olayları ve road rage vakaları artık net ceza kademeleriyle karşılanacak.

İhlal Türü	Ceza	Ek Yaptırım
Trafiği engelleme, keyfi durma, konvoy halinde yol kapatma	90.000 TL	60 gün ehliyet geri alma + 30 gün trafikten men
Saldırı amaçlı ısrarlı takip veya araçtan inme	180.000 TL	60 gün ehliyet geri alma + 30 gün trafikten men
Ters istikamette araç sürme (otoyol/bölünmüş yol)	90.000 TL	60 gün ehliyet geri alma + 30 gün trafikten men
Dur ikazına uymayarak kaçma	200.000 TL	60 gün ehliyet geri alma + 60 gün trafikten men

Saldırgan sürücülük veya ters istikamette araç kullanma nedeniyle ehliyeti geri alınan sürücüler, ehliyetlerini ancak psikoteknik değerlendirmeden geçtikten sonra geri alabilecek. Kanunda öngörülen şekilde düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşleri esnasında araçların durdurulması ise bu kapsamda kabahat sayılmayacak.

---

Alkollü ve uyuşturucu etkisinde araç kullanmaya ilişkin cezalar, kanundaki en sert artışların yaşandığı alan oldu. Eski cezalar ile yeni cezalar arasındaki fark dikkat çekici boyutlarda.

İhlal Türü	Eski Ceza	Yeni Ceza	Ek Yaptırım
0,50 promil üzeri alkollü araç kullanma	700 TL	25.000 TL	Ehliyet geri alma
Alkollü araç kullanma (2. tekrar)	877 TL	50.000 TL	Ehliyet geri alma
Alkollü araç kullanma (3+ tekrar)	—	150.000 TL	Ehliyet geri alma
Alkolmetre üflemeyi reddetme	—	150.000 TL	5 yıl ehliyet geri alma
Uyuşturucu etkisinde araç kullanma	—	150.000 TL	Ehliyet iptali + TCK hükümleri

Uyuşturucu nedeniyle ehliyeti iptal edilenlerin tekrar ehliyet alabilmesi için iptal tarihinden itibaren en az 5 yıl geçmesi, tüm cezaların ödenmesi, psikoteknik değerlendirmeden geçilmesi ve resmi sağlık kurumundan sağlık kurulu raporu alınması gerekecek. Yük ve yolcu taşımacılığı yapan araçlarda 5 yıl içinde 3 kez alkol/uyuşturucu ihlali tespit edilenlerin de ehliyetleri iptal edilecek.

---

Günlük trafiği en çok etkileyen ihlallerde de kademeli ceza sistemi getirildi. Artık tekrarlayan ihlaller, cezanın katlanarak artmasına neden olacak.

Cep telefonu kullanımı: Seyir halinde cep telefonu kullanan sürücülere ilk ihlalde 5.000 TL, 1 yıl içinde 2. ihlalde 10.000 TL, 3. ve sonraki ihlallerde her seferinde 20.000 TL ceza uygulanacak ve ehliyetleri 30 gün süreyle geri alınacak.

Emniyet kemeri: Kemeri usulüne uygun kullanmayan sürücü ve yolculara 2.500 TL ceza kesilecek. 1 yıl içinde 4. ihlalde ehliyetler 30 gün geri alınacak. 15 yaşından küçük çocukların koruyucu sistem kullanmadan seyahatine izin veren sürücülere 5.000 TL ceza uygulanacak.

Kırmızı Işıkta Kademeli Ceza Sistemi

Kanunun getirdiği en önemli yeniliklerden biri, kırmızı ışık ihlallerinde kademeli ceza sistemi. 1 yıl içindeki ihlal sayısına göre cezalar şöyle belirlenecek:

İhlal Sayısı (1 Yıl İçinde)	İdari Para Cezası	Ehliyet Geri Alma
1. ihlal	5.000 TL	—
2. ihlal	10.000 TL	—
3. ihlal	15.000 TL	30 gün
4. ihlal	20.000 TL	60 gün
5. ihlal	30.000 TL	90 gün
6. ihlal	80.000 TL	Ehliyet iptali

Kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin ehliyetleri ayrıca 60 gün süreyle geri alınacak.

---

Kamuoyunda “drift atmak” ve “makas atmak” olarak bilinen tehlikeli hareketler ilk kez kanun düzeyinde tanımlanarak ağır yaptırımlara bağlandı.

İhlal Türü	Ceza	Ek Yaptırım
Drift (el freniyle aracı döndürme, ani yön değiştirme)	140.000 TL	—
Motosiklet akrobatik hareketler (tek teker, sele üzerinde ayağa kalkma vb.)	46.000 TL	60 gün ehliyet geri alma + 60 gün trafikten men
Trafiği aksatacak şekilde ardı ardına şerit değiştirme (makas)	90.000 TL	60 gün ehliyet geri alma + 30 gün trafikten men
Yasadışı yarış düzenleyen	16.000 TL	—
Yasadışı yarış yapan sürücü	46.000 TL	2 yıl ehliyet geri alma + 60 gün trafikten men

5 yıl içinde ikinci kez ehliyeti geri alınan sürücülerin ehliyetleri iptal edilecek ve tekrar ehliyet alabilmeleri için sürücü kursuna baştan devam etmeleri gerekecek. Trafik ihlallerini sosyal medyada paylaşarak özendiren kişilere de 25.000 TL idari para cezası uygulanacak.

---

Kanun, yukarıdaki başlıkların yanı sıra pek çok alanda daha düzenleme getirdi:

Plaka ve tescil: Sahte plaka takanlara 140.000 TL (1 yıl içinde tekrarda 280.000 TL), plakasız araç kullananlara 46.000 TL, tescilsiz araç kullananlara 46.000 TL ceza uygulanacak. Elektronik ortamda tescili mümkün olan araçlara satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil zorunluluğu getirildi.

Vefat halinde mirasçı yükümlülüğü: Araç sahibinin vefatı halinde mirasçılar, 90 gün içinde aracı kendi adlarına tescil ettirmekle yükümlü olacak. Süresinde tescil ettirilmeden yola çıkarılan araçların sürücülerine 3.000 TL ceza uygulanacak.

Takograf: Ağır ticari araçlarda takograf bulundurma zorunluluğu genişletildi. Takograf bulundurmayanlara 75.000 TL, cihaza müdahale edenlere ayrı cezalar öngörüldü. Model yılına göre 2026–2030 arasında kademeli geçiş süresi tanındı.

Kış lastiği: Kış lastiği zorunluluğu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın belirleyeceği dönemlerde uygulanacak. Uymayanlara 6.000 TL, kar zinciri kullanmaması nedeniyle trafiği tıkayan ağır araç sürücülerine 24.000 TL ceza kesilecek.

Olay yerinden ayrılma: Ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında olay yerinden izinsiz ayrılan sürücülere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve 2 yıl süreyle ehliyet geri alma uygulanacak.

Ambulansa yol vermeme: Ambulans, itfaiye ve cankurtaran araçlarına yol vermeyen sürücülere 46.000 TL ceza uygulanacak, ehliyetleri 30 gün geri alınacak. 5 yıl içinde ikinci ihlalde ehliyet iptal edilecek.

Yabancı sürücüler: Trafik cezası bulunan yabancı uyruklu kişiler, cezalarını ödemeden Türkiye’den çıkamayacak; ödenmemişse yeniden giriş izni verilmeyecek.

---

7574 sayılı Kanun kapsamında kesilen cezalara itiraz hakkı devam ediyor. Trafik ceza tutanağına itiraz, cezanın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yetkili Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurularak yapılabilir. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, süresinde başvurulmaması halinde ceza kesinleşir.

Özellikle hız cezalarında, ölçüm cihazının kalibrasyonu, tescil plakasının doğruluğu, hız sınırı tabelalarının görünürlüğü gibi hususlar başarılı itirazların temelini oluşturmaktadır. Alkollü araç kullanma cezasına itiraz sürecinde ise alkolmetrenin son kalibrasyon tarihi ve ölçüm prosedürüne uyulup uyulmadığı kritik önem taşır.

Adana’da trafik cezasına itiraz başvuruları Adana Sulh Ceza Hakimlikleri nezdinde yapılmaktadır. Haksız yere ödenen trafik cezalarının iadesi de ayrı bir hukuki süreç olarak değerlendirilebilir. Yeni ceza tutarlarının yüksekliği göz önüne alındığında, itiraz sürecinin doğru ve zamanında yürütülmesi daha da önemli hale gelmiştir.

---

---

---

Trafik hukuku ve ceza itiraz süreçleri hakkında daha fazla bilgi için Trafik Ceza Tutanağına İtiraz Dilekçesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Ön ödeme, Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesinde düzenlenen ve belirli hafif suçlarda failin kanunda öngörülen miktarı Devlet hazinesine ödemesi karşılığında ceza yargılamasının sona erdirilmesini sağlayan bir muhakeme engelidir. Bu kurum sayesinde şüpheli veya sanık, iddianame düzenlenmeden ya da açılmış dava düşürülerek yargılama sürecinden çıkabilmektedir.

Ön ödeme kurumunun temel işlevleri şunlardır:

• Yargı sisteminin iş yükünü hafifletmek.
• Hafif suçlarda failin uzun yargılama süreçlerine maruz kalmasını önlemek.
• Mahkumiyet kaydı oluşmadan hukuki sürecin sonlanmasını sağlamak.

Soruşturma aşamasında savcılık, kovuşturma aşamasında ise mahkeme tarafından teklif edilir. Şüpheli veya sanığın suçu kabul etmesi şart değildir; belirlenen tutarın süresinde ödenmesi yeterlidir. Kişinin adli sicil kaydına işlenmez, yalnızca beş yıllık süreyle özel bir sisteme kaydedilir.

Fail, belirlenen tutarı soruşturma giderleriyle birlikte on gün içinde ödediğinde; soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), kovuşturma evresinde ise düşme kararı verilir. 2024 yılındaki değişiklikle hapis cezasının her günü için ödenecek miktar 100 TL olarak belirlenmiş, 9. Yargı Paketi ile hakaret suçu da kapsama alınarak ön ödeme hesaplama ve uygulama alanı genişletilmiştir.

Ancak her suç için ön ödeme uygulanamaz; kurumun işletilebilmesi için suçun kanunda belirlenen kriterleri taşıması gerekmektedir.

---

Ön ödemeye tabi suçlar, TCK m.75 kapsamında belirlenen ve failin para ödeyerek yargılamadan kurtulabildiği suç tipleridir. Bu suçlar iki ana kategoride değerlendirilir: yalnızca adli para cezası gerektiren suçlar ve hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlar. Bunların yanı sıra kanun koyucu, ceza miktarına bakılmaksızın bazı suçları doğrudan ön ödeme kapsamına almıştır.

---

TCK’da Ön Ödeme Kapsamına Giren Suçlar

Türk Ceza Kanunu’nda toplam 18 suç doğrudan ön ödeme kapsamında yer almaktadır. 9. Yargı Paketi ile hakaret suçunun da eklenmesiyle bu liste genişlemiştir. TCK’da ön ödemeye tabi başlıca suçlar şunlardır:

• Hakaret (TCK m.125/1, 2, 3-b, 3-c, 4)
• Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (TCK m.98/1)
• Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması (TCK m.171)
• Çevrenin taksirle kirletilmesi (TCK m.182/1)
• Suçu bildirmeme (TCK m.278/1-2)
• Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma (TCK m.264/1)
• Kamu görevlisinin ticareti (TCK m.259/1)
• Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs (TCK m.288/1)

---

Özel Kanunlarda Ön Ödeme Kapsamındaki Suçlar

TCK dışında özel kanunlarda da ön ödemeye tabi çok sayıda suç bulunmaktadır. Toplam 134 suçun ön ödeme kapsamında olduğu belirtilmektedir. Özel kanunlardaki başlıca düzenlemeler:

• 6831 sayılı Orman Kanunu m.108/1: Kaçak orman emvalini taşıma, satın alma, bulundurma
• 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.74/2: Kazı ve araştırma hükümlerine aykırılık
• 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.32/1-d: Dernek faaliyetlerine ilişkin suçlar
• 298 sayılı Seçim Kanunu: Seçim düzenine ilişkin bazı suçlar
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu: Adli para cezası öngören ihlaller

---

Ön Ödeme Kapsamına Girmeyen Suçlar

Her suç için ön ödeme uygulanamaz. Aşağıdaki durumlarda ön ödeme teklifi yapılamaz:

• Uzlaşma kapsamındaki suçlar (öncelik uzlaşmadadır)
• Hapis cezasının üst sınırı 6 ayı aşan suçlar
• TCK m.75/6’da sayılan suçların 5 yıl içinde tekrar işlenmesi halinde
• Taksirli suçlar hariç, daha önce ön ödeme yapılmış failin aynı suçu tekrarlaması

Bir suçun ön ödeme kapsamında olması tek başına yeterli değildir; failin de belirli şartları taşıması gerekmektedir.

---

Ön ödeme kurumunun uygulanabilmesi için hem suça hem de faile ilişkin belirli şartların bir arada bulunması gerekir. Bu şartlardan birinin eksikliği halinde savcılık veya mahkeme ön ödeme teklifi yapamaz. Şartların tamamının sağlanması durumunda ise yetkili makam, ön ödeme teklifinde bulunmak zorundadır.

---

Suçun Ön Ödemeye Tabi Olması

İlk ve temel şart, işlenen suçun ön ödeme kapsamında bulunmasıdır. TCK m.75’e göre suçun şu kriterlerden birini karşılaması gerekir:

• Yalnızca adli para cezası gerektirmesi
• Hapis cezasının üst sınırının 6 ayı aşmaması
• TCK m.75/6’da sayılan katalog suçlardan olması

Ayrıca suçun uzlaşma kapsamında olmaması zorunludur; uzlaşmaya tabi suçlarda öncelik uzlaşma kurumundadır.

---

Failin Daha Önce Kasıtlı Suçtan Mahkum Olmamış Olması

Ön ödeme teklifinin yapılabilmesi için failin adli sicil durumu da değerlendirilir. Taksirli suçlar hariç olmak üzere, daha önce ön ödeme yapılarak kovuşturmaya yer olmadığına veya düşmeye karar verilmiş bir fail, bu tarihten itibaren 5 yıl içinde yeniden ön ödemeye tabi suç işlerse teklif edilecek miktar yarı oranında artırılır. TCK m.75/6’daki katalog suçlarda ise 5 yıl içinde tekrar halinde ön ödeme hiç uygulanmaz.

---

Ön Ödeme Teklifinin Usulüne Uygun Yapılması

Savcılık veya mahkemenin yaptığı ön ödeme teklifi, kanuni unsurları eksiksiz içermelidir. Tebligatta ödenecek miktar, 10 günlük ödeme süresi ve ödenmemesi halinde sonuçları açıkça belirtilmelidir. Yargıtay içtihatlarına göre bu unsurları taşımayan tebligat geçersiz sayılır ve buna dayanılarak mahkumiyet kararı verilemez.

Şartların sağlanıp sağlanmadığının tespiti teknik bir değerlendirme gerektirdiğinden, Adana avukatlık ofisimizden profesyonel görüş almanız önerilir. Şartların sağlandığı durumlarda sıradaki adım, ödenecek tutarın doğru şekilde hesaplanmasıdır. Aşağıdaki bilgiler, İncekaş Hukuk Bürosu’nun Adana Adliyesi’ndeki ön ödeme dosyalarından edindiği saha deneyimlerine dayanmaktadır.

---

Ön ödeme hesaplama işlemi, suçun yaptırım türüne göre farklı yöntemlerle yapılır. 7499 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrası hapis cezasının her günü için 100 TL esas alınmaktadır. Hesaplanan tutara soruşturma giderleri de eklenerek nihai miktar belirlenir.

TCK m.75’e göre ön ödeme miktarı şu şekilde hesaplanır:

Yaptırım Türü	Hesaplama Yöntemi
Maktu adli para cezası	Belirlenen sabit miktar
Alt-üst sınırlı adli para cezası	Alt sınır miktarı
Hapis cezası	Alt sınır × 100 TL (gün başına)
Hapis + adli para cezası birlikte	Her ikisinin alt sınırları toplamı
Seçimlik ceza (hapis veya para)	Adli para cezası alt sınırı esas alınır

---

Ön ödeme, Cumhuriyet Başsavcılığı’nın bildirdiği Devlet hazinesi hesabına yapılır. Ödeme işlemi, yargılama sürecinin hangi aşamada olduğuna göre farklı usuller izlenerek gerçekleştirilir. Ödemenin usulüne uygun yapılması, dosyanın kapanması için zorunludur.

---

Soruşturma Aşamasında Ön Ödeme

Soruşturma evresinde ön ödeme teklifi Cumhuriyet savcılığı tarafından yapılır. Savcılık, suçun işlendiğine dair yeterli şüpheye ulaştığında şüpheliye tebligat gönderir. Şüpheli belirlenen miktarı ödediğinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK) verilir ve dosya kapanır.

---

Kovuşturma (Yargılama) Aşamasında Ön Ödeme

Kamu davası açıldıktan sonra ön ödeme iki halde gündeme gelir:

• Savcılık tarafından hataen ön ödeme teklifi yapılmadan iddianame düzenlenmişse
• Yargılama sırasında suçun niteliği değişerek ön ödeme kapsamına girmişse

Bu durumlarda mahkeme, sanığa ön ödeme bildiriminde bulunur. Ödeme yapıldığında kamu davasının düşmesine karar verilir.

---

Dekont Açıklaması Nasıl Yazılmalı?

Ödeme dekontunda soruşturma veya dosya numarası, şüpheli/sanık adı ve “ön ödeme” ibaresi mutlaka yer almalıdır. Eksik veya hatalı açıklama, ödemenin dosyayla eşleştirilememesine yol açabilir. Dekont, savcılığa veya mahkemeye ibraz edilerek ödemenin belgelenmesi sağlanmalıdır.

---

Ön Ödeme Ne Kadar Sürede Yapılır, Süre Kaçırılırsa Ne Olur?

Tebliğden itibaren 10 gün içinde ödeme yapılmalıdır. Fail, bu süre içinde talep ederse tutarı birer ay arayla 3 eşit taksitte ödeyebilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi veya 10 günlük sürenin kaçırılması halinde ön ödeme hükümsüz kalır; soruşturmaya devam edilir veya yargılama sürer.

Ön ödeme sürecinin tüm aşamalarına ilişkin detaylı düzenlemeler, ilgili yönetmelikte yer almaktadır.

---

Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, TCK m.75’te düzenlenen ön ödeme kurumunun uygulanmasına ilişkin prosedürleri belirleyen ikincil mevzuattır. Yönetmelik, savcılık ve mahkemelerin ön ödeme işlemlerinde izleyeceği usulleri standartlaştırarak uygulama birliğini sağlamayı amaçlar.

Yönetmeliğin düzenlediği başlıca konular şunlardır:

• Ön ödeme teklifinin şekli ve içeriği
• Tebligat usulü ve zorunlu unsurları
• Ödeme süreleri ve taksitlendirme prosedürü
• Soruşturma ve kovuşturma aşamalarındaki farklı uygulamalar
• Kayıt ve belgelendirme işlemleri

Yönetmelik, özellikle ön ödeme hesaplama sonrası tebligatın nasıl yapılacağı, hangi bilgilerin tebligatta yer alması gerektiği ve ödeme dekontunun ibrazı gibi pratik konularda yol gösterici niteliktedir. Cumhuriyet savcılıkları ve mahkemeler, ön ödemeye tabi suçlarda bu yönetmelik hükümlerine uygun hareket etmekle yükümlüdür.

Ön ödeme sürecinin usulüne uygun tamamlanmasının ardından, bu kurumun fail açısından doğuracağı hukuki sonuçların bilinmesi gerekir.

---

Ön ödeme yapıldığında verilen KYOK veya düşme kararı, klasik bir mahkumiyet hükmü değildir. Bu nedenle ön ödemenin adli sicil, tekerrür ve mağdurun tazminat hakları üzerindeki etkileri, mahkumiyet kararlarından farklı sonuçlar doğurur.

---

Ön Ödeme Adli Sicile İşler mi?

Ön ödeme sonucu verilen kararlar, standart adli sicil kaydına işlenmez. Ancak TCK m.75/7 uyarınca bu kararlar, yalnızca ön ödeme işlemlerine özgü ayrı bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlara sadece Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme, ilgili bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında erişebilir. Dolayısıyla e-Devlet üzerinden alınan adli sicil belgesinde ön ödeme kaydı görünmez.

---

Tekerrüre Etkisi Var mı? İleride Aleyhe Kullanılır mı?

Ön ödeme, genel tekerrür hükümlerinden bağımsız olarak kendi içinde bir “ön ödeme tekerrürü” sistemi oluşturur. Taksirli suçlar hariç, ön ödeme yapılan tarihten itibaren 5 yıl içinde yeniden ön ödemeye tabi suç işlenirse:

• Yeni suç için teklif edilecek miktar yarı oranında artırılır.
• TCK m.75/6’daki katalog suçlarda ise ön ödeme hiç uygulanmaz, doğrudan yargılama yapılır.

---

Mağdurun Tazminat Yolu Kapanır mı?

TCK m.75/5 açıkça belirtir: Ön ödeme ile kamu davasının açılmaması veya düşmesi; mağdurun tazminat hakkını, malın iadesini isteme hakkını ve müsadere taleplerini etkilemez. Mağdur, ön ödeme sonrası hukuk mahkemelerinde maddi ve manevi tazminat davası açabilir.

Peki fail, kendisine yapılan ön ödeme teklifini kabul etmek zorunda mıdır?

---

Şüpheli veya sanık, kendisine yapılan ön ödeme teklifini kabul etmek zorunda değildir. Teklifi reddeden fail hakkında olağan ceza yargılaması süreci başlar veya devam eder. Ancak ön ödeme teklifine karşı itiraz yolu bulunmadığından, ret kararı fiilen ödeme yapmamak şeklinde gerçekleşir.

Ön ödeme teklifinin reddedilmesi halinde süreç şu şekilde işler:

• Soruşturma aşamasında ret: Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek kamu davası açar.
• Kovuşturma aşamasında ret: Mahkeme yargılamaya devam eder ve esastan karar verir.

Önemli bir husus şudur: Mahkeme, ön ödeme önerisindeki ceza türü ile bağlı değildir. Ön ödeme hesaplama işleminde para cezası esas alınmış olsa bile, yargılama sonucunda mahkeme seçimlik ceza öngörülen suçlarda hapis cezasına hükmedebilir. Bu durum, ön ödeme teklifini reddetmenin fail açısından risk taşıdığını gösterir.

Teklifi aktif olarak reddetmek ile belirlenen süre içinde ödeme yapmamak farklı sonuçlar doğurabilir mi?

---

Belirlenen 10 günlük süre içinde ödeme yapılmazsa veya taksitler zamanında ödenmezse, ön ödeme hükümsüz kalır. Bu durumda fail, ön ödeme kurumunun sağladığı avantajlardan yararlanamaz ve olağan yargılama süreci işlemeye başlar.

Ödeme yapılmamasının sonuçları aşamaya göre farklılık gösterir:

• Soruşturma aşamasında: Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler ve kamu davası açılır.
• Kovuşturma aşamasında: Mahkeme yargılamaya kaldığı yerden devam eder.
• Taksit ödemelerinde aksama: Ön ödeme tamamen geçersiz sayılır, ödenen kısım iade edilmez.

Ön ödemenin yapılmaması halinde yargılamanın nasıl sonuçlanabileceğine ilişkin Yargıtay’ın yerleşik içtihatları önemli yol gösterici nitelik taşımaktadır.

---

---

Ön Ödeme Usulü Uygulanmadan Düzenlenen İddianamenin İadesi Zorunluluğu

Ön ödemeye tabi suçlarda, savcılık tarafından ön ödeme işlemleri yerine getirilmeden iddianame düzenlenmesi halinde mahkemenin nasıl bir yol izleyeceği tartışma konusu olmuştur. CMK m.174/1-c hükmü, ön ödemeye tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan suçlarda bu usul uygulanmaksızın düzenlenen iddianamenin iade edileceğini açıkça düzenlemektedir. Yargıtay, “önödeme işlemleri yerine getirilmeden iddianame düzenlenmesi halinde iddianamenin iade edileceğini” vurgulamıştır. Sonuç: İddianamenin iadesi veya kovuşturmada tamamlama. Gerekçe özeti: İddianame süresi içinde iade edilmezse veya kabul edilirse, ön ödeme işlemleri kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından yerine getirilmelidir; bu eksiklik yargılamayı durduran bir muhakeme engelidir. (🧾 Künye: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2018/5058 E., 2018/16462 K.)

---

Ön Ödeme Yapılan Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçunda Düşme Kararı

Başkale Malmüdürlüğü’nde yoklama memuru olarak görevli sanığa, kaçakçılık suçuna konu elektronik eşyalar tutanakla teslim edilmiş, ancak yapılan sayımda eşyaların bir kısmının eksik olduğu tespit edilmiştir. Sanık hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan kamu davası açılmıştır. Yargıtay, sanığın eyleminin TCK m.289/3’te düzenlenen ve ön ödemeye tabi suçlar arasında yer alan muhafaza görevini kötüye kullanma suçunu oluşturduğunu belirlemiştir. Sanık ön ödeme teklifini kabul ederek ödeme yapmıştır.“Sanık hakkında açılan kamu davasının önödeme nedeniyle düşürülmesine ilişkin mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.” Sonuç: Onama. Gerekçe özeti: Ön ödemeye tabi suçlarda fail, teklifi kabul edip ödeme yaptığında kamu davasının düşürülmesi zorunludur. (🧾 Künye: Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 2018/439 E., 2019/6001)

---

Ön Ödeme Kapsamına Alınan Suçta HAGB’nin Yeniden Değerlendirilmesi Zorunluluğu

Suça sürüklenen çocuk hakkında 6136 sayılı Kanun’un 13/4. maddesi uyarınca yasak nitelikte mermi bulundurma suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilmiş, denetim süresinde işlenen kasıtlı suç nedeniyle hüküm açıklanmıştır. Ancak söz konusu suç, 6763 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle TCK m.75 kapsamında ön ödemeye tabi suçlar arasına alınmıştır. Yargıtay, yerel mahkeme kararını bozarak “sanığa usulüne uygun şekilde ön ödeme ihtarı yapılıp yapılmadığının araştırılması” gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Kanun değişikliğiyle ön ödeme kapsamına alınan suçlarda, failin bu imkândan yararlanıp yararlanamayacağı öncelikle değerlendirilmeli; ön ödeme olumlu sonuçlanırsa HAGB’nin açıklanması kararı yeniden ele alınmalıdır. (🧾 Künye: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2016/10825 E., 2020/6635 K., 11.06.2020)

---

Ön Ödeme Kapsamındaki Suçta Yanlış Madde Uygulanarak Fazla Ceza Tayini

Sanık hakkında 6136 sayılı Kanun kapsamında silahla ilgili suçtan yargılama yapılmıştır. Yerel mahkeme, sanığın eylemini aynı Kanun’un 13/1. maddesi kapsamında değerlendirerek ceza tayin etmiştir. Oysa 6763 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle TCK m. 75’te yapılan değişiklik sonrası, sanığın eylemi ön ödemeye tabi suçlar arasında yer alan 13/4. madde kapsamında kalmaktadır. Yargıtay, “ön ödeme kapsamına alınan 6136 sayılı Kanun’un 13/4. maddesinde düzenlenen suçu oluşturacağı gözetilmeden fazla ceza tayini” gerekçesiyle kararı bozmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Kanun değişikliğiyle ön ödeme kapsamına alınan suçlarda doğru maddenin uygulanması zorunlu olup, aksi halde verilen ceza fazla tayin edilmiş sayılır. (🧾 Künye: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2016/3274 E., 2020/5049 K., 10.03.2020)

---

Soruşturmada Hatalı Hesaplanan Ön Ödeme Teklifinin Kovuşturmada Yenilenmesi Zorunluluğu

Sanık hakkında TCK m.75 kapsamında ön ödemeye tabi bir suçtan soruşturma yürütülmüş ve soruşturma aşamasında ön ödeme teklifinde bulunulmuştur. Ancak teklif edilen ön ödeme miktarı, iddianameye konu iki ayrı ihlali kapsayacak şekilde fazla hesaplanmıştır. Yerel mahkeme bu eksikliği gidermeden karar vermiştir. Yargıtay,“sanığa yeniden usulüne uygun olarak önödeme teklifi yapılıp, sonucuna göre hukuki durumunun tespit ve tayini” gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Soruşturma aşamasında yapılan ön ödeme teklifi usulsüz veya hatalı hesaplanmışsa, bu eksiklik kovuşturma aşamasında giderilerek sanığa yeniden usulüne uygun teklif yapılmalıdır. (🧾 Künye: Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 2019/33828 E., 2020/1934 K.)

---

Birden Fazla Mağdura Karşı İşlenen Suçlarda Ön Ödeme Teklifinin Ayrı Ayrı Düzenlenmesi Zorunluluğu

Sanık, müştekilere ait sahte dilekçeler oluşturarak yurt dışından getirilen cep telefonlarını müştekilerin pasaportlarına kaydettirmiştir. Her bir müştekiye karşı gerçekleştirilen eylem bağımsız suç teşkil etmektedir. Soruşturma aşamasında dört ayrı suç için tek bir ön ödeme teklifi düzenlenmiş ve toplam miktarın ödenmesi halinde davanın düşeceği ihtar edilmiştir. Yargıtay, “önödeme teklifinin her bir müşteki yönünden ayrı ayrı düzenlenip, o suç yönünden önödemenin ifa edilmesi durumunda kamu davasının sadece o müştekiye yönelik eylem bakımından düşmesine karar verileceğinin ihtar edilmesi gerektiği” vurgusuyla kararı bozmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Birden fazla mağdura karşı işlenen bağımsız suçlarda ön ödeme teklifi her mağdur için ayrı düzenlenmeli; kısmi ödeme halinde yalnızca ilgili suç yönünden düşme kararı verilmelidir. (🧾 Künye: Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2022/537 E., 2022/10694 K.)

---

Soruşturmada Eksik Kalan Ön Ödeme İhtarının Kovuşturmada Tamamlanması Zorunluluğu

Sanığa isnat edilen suç ön ödemeye tabi olmasına rağmen, soruşturma aşamasında usulüne uygun ön ödeme ihtarı yapılmadan kamu davası açılmıştır. Yerel mahkeme, bu eksikliği gidermeksizin yargılamaya devam ederek beraat kararı vermiştir. Yargıtay, “mahkemece usulüne uygun şekilde önödeme ihtarı yapılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği” vurgusuyla kararı bozmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Soruşturma aşamasında ön ödeme ihtarı yapılmamış olması, kovuşturmayı engellemez; ancak mahkeme, yargılamaya devam etmeden önce bu eksikliği gidererek sanığa usulüne uygun ön ödeme teklifi yapmalı ve sonucuna göre hukuki durumu değerlendirmelidir. (🧾 Künye: Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 2016/852 E., 2016/19245 K.)

---

Usulüne Uygun İlk Ön Ödeme İhtarından Sonra İkinci İhtar Yapılamaması

Soruşturma aşamasında sanığa ön ödeme ihtarı usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, ancak sanık süresi içinde ödeme yapmamıştır. Bunun üzerine kamu davası açılmış, kovuşturma aşamasında sanığın iş yeri adresine ikinci bir ön ödeme ihtarı gönderilmiştir. Sanık bu ikinci ihtara istinaden ödeme yapmış ve mahkeme düşme kararı vermiştir. Yargıtay, “sanığa yapılan ilk ön ödeme önerisinin usulüne uygun olduğu gözetildiğinde, ikinci ön ödeme önerisi yapılamayacağının anlaşılması” gerekçesiyle kararı bozmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Usulüne uygun yapılmış ilk ön ödeme ihtarına rağmen süresi içinde ödeme yapılmamışsa, ikinci ihtar gönderilemez; bu durumda yargılamaya devam edilmeli ve esastan karar verilmelidir. (🧾 Künye: Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2021/12003 E., 2022/4767 K.)

---

Zincirleme Suçlarda Ön Ödeme Hesaplamasında Alt Sınırın Esas Alınması Zorunluluğu

Sanığın birden fazla eylemi zincirleme suç kapsamında değerlendirilmiş, ancak soruşturma aşamasında her bir eylem için ayrı ayrı 500 TL hesaplanarak toplam 1.519 TL üzerinden ön ödeme teklifi yapılmıştır. Sanık kısmi ödeme gerçekleştirmiştir. Yargıtay, zincirleme suçun hukuki niteliği gereği tek suç oluşturduğunu vurgulamıştır. TCK m.75/1-a uyarınca yalnızca adli para cezası öngörülen suçlarda [Gerekçe] “cezanın alt sınırının ödenmesinin yeterli olacağı” belirtilerek karar bozulmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Zincirleme suç tek suç sayıldığından, ön ödeme hesaplaması her eylem için ayrı ayrı değil, suçun alt sınırı üzerinden tek miktar olarak yapılmalı ve sanığa buna göre yeniden teklif sunulmalıdır. (🧾 Künye: Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2021/20741 E., 2022/6540 K.)

---

Daha fazla karar göster

Ön Ödeme Hesaplamasında Alt Sınırın Esas Alınmaması Nedeniyle Usulsüzlük

Sanığa soruşturma aşamasında ön ödeme ihtarı yapılırken, Cumhuriyet savcılığı her bir eylem için toplam 1.007 TL (soruşturma gideri dahil) ceza miktarı tebliğ etmiştir. Oysa TCK m.75 uyarınca ön ödeme hesaplamasında birim gün sayısının ve bir gün karşılığı uygulanacak para miktarının alt sınırları esas alınmalıdır. Bu durumda ceza miktarının 500 TL olarak belirlenmesi gerekmekteydi. Yerel mahkeme, usulsüz teklifi dikkate almadan yargılamaya devam etmiştir. Yargıtay, [Gerekçe] “mahkemesince usulüne uygun önödeme işlemi yapılmadan yargılamaya devamla hüküm kurulması” gerekçesiyle kararı bozmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Soruşturmada yapılan ön ödeme teklifi alt sınırlar üzerinden hesaplanmamışsa usulsüzdür; kovuşturmada mahkeme TCK m.75/3 yollamasıyla yeniden usulüne uygun teklif yapmalıdır. (🧾 Künye: Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 2015/34193 E., 2017/8445 K., 23.10.2017)

Ön Ödeme Teklifi Yapılmadan Hüküm Kurulmasının Savunma Hakkını Kısıtlaması

Sanık hakkında ön ödemeye tabi bir suçtan yargılama yürütülmüştür. Yerel mahkeme, sanığa TCK m.75 kapsamında ön ödeme teklifi yapmaksızın doğrudan esastan hüküm kurmuştur. Ön ödeme, muhakeme engeli niteliğinde olup teklif yapılmadan yargılamaya devam edilmesi usul hükümlerine aykırıdır. Yargıtay, [Gerekçe] “ön ödeme teklifi yapılmaksızın hüküm kurulmak suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanmış olması” gerekçesiyle kararı bozmuştur. Sonuç: Bozma. Gerekçe özeti: Ön ödemeye tabi suçlarda sanığa usulüne uygun teklif yapılması zorunlu olup, bu hak tanınmadan verilen hüküm savunma hakkının ihlali niteliğindedir ve mutlak bozma sebebi teşkil eder. (🧾 Künye: Yargıtay 17. Ceza Dairesi, 2017/578 E., 2017/831 K., 16.05.2017)

---

Adana’da ön ödeme teklifi alan vatandaşlar, Seyhan ilçesinde bulunan Adana Adliyesi Ana Bina‘daki Cumhuriyet Başsavcılığı kalemlerine yönlendirilmektedir. Özellikle Çukurova, Sarıçam ve Yüreğir ilçelerinde ikamet eden müvekkillerimiz, soruşturma dosyalarının merkez adliyede toplandığını öğrendiğinde şaşırabilmektedir. Ön ödeme tebligatı aldığınızda dikkat etmeniz gereken ilk husus, tebligatta belirtilen soruşturma numarası ve ödeme yapılacak hesap bilgileridir.

Adana Adliyesi Vezne ve Ödeme Noktaları

Ön ödeme tutarının yatırılacağı Maliye veznesine ulaşmak için Adana Adliyesi ana girişinden sonra zemin kattaki vezne bölümüne ilerlemeniz gerekmektedir. Deneyimlerimize göre özellikle Pazartesi ve Cuma günleri vezne önünde yoğunluk yaşanmakta; bu nedenle hafta ortasında işlem yapmak süreci hızlandırmaktadır. Ödeme sonrası alacağınız dekontu, ilgili savcılık kalemine (3. ve 4. katta) ibraz ederek dosyanıza işlenmesini sağlamalısınız.

Adana’da Sık Karşılaşılan Ön Ödeme Suçları

İncekaş Hukuk Bürosu olarak Adana’da en sık karşılaştığımız ön ödemeye tabi suçlar şunlardır:

• Hakaret suçu (TCK m.125): Özellikle sosyal medya kaynaklı şikayetlerde Seyhan ve Çukurova ilçelerinden yoğun başvuru almaktayız.
• Tehdit suçu – basit hali: Komşuluk ve iş yeri anlaşmazlıklarından kaynaklanan dosyalar.
• Ses ve görüntü kayda alma (TCK m.286): Adana’da artan güvenlik kamerası kullanımıyla birlikte bu suç tipinde belirgin artış gözlemlenmektedir.

Ön ödeme sürecinizle ilgili detaylı bilgi ve dosya değerlendirmesi için Adana Ceza Avukatı sayfamızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz. Avukat Saim İncekaş | İncekaş Hukuk Bürosu.

---

Kanun	Madde	Özet / İlgili Fıkra	Link
5237 sayılı TCK	m.75	Ön ödemenin şartları, hesaplama yöntemi, taksitlendirme, kayıt sistemi ve hukuki sonuçlarını düzenleyen temel madde	Gözat
5237 sayılı TCK	m.52	Adli para cezasının hesaplanmasında gün birim sistemi ve alt-üst sınırların belirlenmesi	Gözat
5237 sayılı TCK	m.43	Zincirleme suçta eylemlerin tek suç sayılması ve cezanın artırılması	Gözat
5237 sayılı TCK	m.125	Hakaret suçu; 9. Yargı Paketi ile ön ödeme kapsamına alınmıştır	Gözat
5271 sayılı CMK	m.174/1-c	Ön ödeme usulü uygulanmadan düzenlenen iddianamenin iadesi	Gözat
6136 sayılı Kanun	m.13/4	Pek az sayıda mermi bulundurma; ön ödemeye tabi suç	Gözat
6831 sayılı Orman Kanunu	m.108/1	Kaçak orman emvalini taşıma, satın alma, bulundurma suçu	Gözat
2863 sayılı Kanun	m.74/2	Kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin kazı hükümlerine aykırılık	Gözat
5253 sayılı Dernekler Kanunu	m.32/1-d	Dernek faaliyetlerine ilişkin ön ödemeye tabi suç	Gözat
7499 sayılı Kanun	m.37	Ön ödemede gün başına 30 TL olan miktarın 100 TL’ye yükseltilmesi	Gözat

---

15 Ocak 2026 tarihli ve 33138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Birinci Dairesi kararı ile bilişim suçlarına yönelik ihtisas mahkemesi uygulamasına son verildi. 14 Ocak 2026 tarih ve 73 sayılı karar doğrultusunda, 12 Nisan 2023 tarihli eski ihtisas kararı yürürlükten kaldırılarak yargılamada yeni usul resmen başlatıldı.

Söz konusu düzenleme, 7571 sayılı Kanun’un 5235 sayılı Kanun’da yaptığı değişikliklere uyum sağlamak ve mahkemeler arasındaki iş bölümü ihtilaflarını gidermek amacıyla hayata geçirildi. Bu karar; bilişim sistemlerinin kullanılmasıyla işlenen nitelikli hırsızlık, dolandırıcılık, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ve sisteme girme gibi suçlarda yaşanan yetki karmaşasını sonlandırarak yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmasını hedefliyor. Vatandaşlar için bu değişim, davanın türüne göre özelleşmiş mahkemeler yerine genel yargı yetkisi kapsamındaki sürece dahil olunacağı anlamına geliyor.

	15 Ocak 2026 Öncesi	15 Ocak 2026 Sonrası
Görevli Mahkeme	Belirlenen ihtisas mahkemeleri	Tüm asliye ceza mahkemeleri
Tevzi Usulü	Sadece ihtisas mahkemesine	Genel tevzi (eşit dağılım)
Dayanak Karar	HSK 12.04.2023 / 868 sayılı	HSK 14.01.2026 / 73 sayılı
Yetki İhtilafı Riski	Yüksek	Düşük

Yeni dönemle birlikte, dava dosyalarının mahkemelere sevk edilme ve atanma yöntemi de bütünüyle değişti. Peki bu karar pratikte nasıl uygulanacak? Yanıtı, yeni tevzi sisteminin işleyişinde yatıyor.

---

HSK kararına göre bilişim suçlarına ilişkin açılacak davalar, bundan böyle mahalde bulunan tüm asliye ceza mahkemelerine eşit şekilde dağıtılacak. Daha önce yalnızca ihtisas mahkemesi olarak belirlenen belirli mahkemelere yönlendirilen bu dosyalar, artık genel tevzi havuzuna dahil edildi.

Bu değişiklik, vatandaşlar ve avukatlar açısından önemli bir pratik sonuç doğuruyor: Bilişim suçlarından yargılanan sanıkların dosyaları artık tek bir mahkemede yoğunlaşmayacak. HSK, kararın gerekçesinde bu düzenlemenin “yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması” amacı taşıdığını açıkça belirtti. Böylece iş yükü dağılacak ve dava süreçlerinin hızlanması hedefleniyor.

Suç Tipi	TCK Maddesi	Yeni Durum
Nitelikli dolandırıcılık (bilişim yoluyla)	TCK 158/1-f	✅ Genel tevzi
Nitelikli hırsızlık (bilişim yoluyla)	TCK 142/2-e	✅ Genel tevzi
Bilişim sistemine girme	TCK 243	✅ Genel tevzi
Sistemi engelleme/bozma/veri suçları	TCK 244	✅ Genel tevzi
Banka/kredi kartı kötüye kullanımı	TCK 245	✅ Genel tevzi
Yasak cihaz veya programlar	TCK 245/A	✅ Genel tevzi
Bahis suçları (7258 s.K.)	7258 sayılı Kanun	❌ İhtisas devam

Ancak bu değişiklikten hangi suç tipleri etkileniyor? Kararın kapsamı, birden fazla suç türünü içeriyor.

---

HSK’nın 15 Ocak 2026 itibarıyla kaldırdığı ihtisas uygulaması, geniş bir suç yelpazesini kapsıyor. 12 Nisan 2023 tarihli ve 868 sayılı ihtisas kararının II-A bendinde sayılan tüm bilişim suçları artık genel tevziye tabi.

---

Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle İşlenen Nitelikli Suçlar

Karardan etkilenen suç tipleri şöyle sıralanıyor:

• Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık
• Bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilen nitelikli hırsızlık
• Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
• Yasak cihaz veya programlar ile ilgili suçlar

---

Veri İhlalleri ve Sistemi Engelleme/Bozma Suçlarında Yeni Dönem

Bilişim sistemine izinsiz girme, sistemi engelleme veya bozma ile verileri yok etme ya da değiştirme suçları da aynı kapsama dahil edildi. Bu suçlardan yargılanan kişilerin davaları artık herhangi bir asliye ceza mahkemesinde görülebilecek.

Ancak tüm bilişim bağlantılı suçlar bu değişiklikten etkilenmiyor; bazı suç tipleri için ihtisas uygulaması hâlâ geçerli.

---

HSK, bilişim suçlarında ihtisas uygulamasını kaldırırken önemli bir istisna getirdi: 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar bu değişikliğin dışında tutuldu.

Kararda açıkça belirtildiği üzere, bahis suçlarına ilişkin 12 Nisan 2023 tarihli ve 868 sayılı ihtisas kararı aynen geçerliliğini koruyor. Yasadışı bahis operasyonları, bahis sitesi işletmeciliği veya bu sitelere aracılık gibi suçlamalarla karşı karşıya olanların davaları yine ihtisas mahkemelerinde görülecek. Bu ayrım, bahis suçlarının kendine özgü yapısı ve farklı mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerekliliğinden kaynaklanıyor.

Peki HSK, bilişim suçlarında neden böyle bir değişikliğe gitti? Kararın gerekçesi, uygulamada yaşanan sorunlara ışık tutuyor.

---

HSK Birinci Dairesi, ihtisas uygulamasını kaldırma kararının gerekçesini açıkça ortaya koydu: Bilişim suçları ile nitelikli dolandırıcılık suçları arasındaki “geçişkenlik”, mahkemeler arasında iş bölümü ihtilaflarına neden oluyordu.

Kararda bu durum şöyle ifade edildi: Bilişim sistemine girme, veri suçları ve banka kartı kötüye kullanımı gibi suçlar, nitelikli dolandırıcılıkla iç içe geçebiliyor. Bu geçişkenlik, genel tevziden dosya alan asliye ceza mahkemeleri ile bilişim ihtisas mahkemeleri arasında yetki uyuşmazlıkları yaratıyordu. Sonuç olarak dosyalar mahkemeler arasında gidip geliyor, bu da “gereksiz emek ve zaman kaybına” yol açıyordu.

HSK, yeni düzenlemeyle bu sorunun önüne geçmeyi ve yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmasını hedefliyor. Peki bu değişiklik yerel mahkemelerde nasıl karşılık bulacak?

---

Adana’da bulunan asliye ceza mahkemeleri, 15 Ocak 2026 tarihi itibarıyla bilişim ve nitelikli dolandırıcılık dosyalarını genel tevzi sistemi üzerinden devralmaya başlamıştır. Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) 73 sayılı kararı doğrultusunda, Adana Adliyesi bünyesindeki tüm asliye ceza mahkemeleri; bilişim sistemine girme, verileri yok etme ve banka kartlarının kötüye kullanılması gibi suçlarda tam yetkiyle donatılmıştır.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) daireleri nezdinde de hissedilmesi beklenen bu değişiklik, dosyaların belirli ihtisas mahkemelerinde birikmesini önleyerek iş yükünün adil dağıtılmasını hedeflemektedir. Mahkemeler arasındaki iş bölümü uyuşmazlıklarının ortadan kalkması, Adana’daki bilişim davalarının teknik prosedürlere takılmadan daha makul sürelerde sonuçlanmasına imkan tanıyacaktır. Vatandaşlar ve Adana’daki hukukçular açısından bu süreç, davanın hangi mahkemede görüleceğine dair yaşanan tereddütlerin son bulması ve yargılama takviminin hızlanması anlamına gelmektedir.

14.01.2026 tarihli kararla birlikte Adana’da 7258 sayılı Kanun kapsamındaki bahis suçları dışındaki tüm bilişim temelli ceza davaları yeni usule göre işlem görecektir. Bölgedeki yargılama pratiğinde, ihtisas mahkemesi uygulamasının sona ermesiyle birlikte tüm asliye ceza mahkemelerinin bu teknik suçlarda uzmanlaşma sürecine girmesi beklenmektedir.

---

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen 11. Yargı Paketi, 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak Türk Medeni Kanunu’ndaki (TMK) ön alım hakkı hükümlerini kökten değiştirdi. Yapılan bu düzenleme ile gayrimenkul hukukunun en karmaşık alanlarından biri olan şufa (ön alım) hakkı müessesesinde kapsam daraltılırken, sürelere ve bedel hesaplama yöntemine dair yeni bir dönem başladı. Kamuoyunda en çok sorulan “ön alım hakkı kalktı mı” sorusuna yanıt veren bu kanun, hakkı tamamen ortadan kaldırmak yerine belirli satış türlerini kapsam dışı bırakarak ve hak düşürücü süreleri kısaltarak mülkiyet güvenliğini artırmayı hedeflemektedir.

Ön alım hakkında değişiklik getiren 7571 sayılı Kanun uyarınca, TMK 733. maddede yer alan iki yıllık hak düşürücü süre bir yıla indirildi ve Devlet İhale Kanunu kapsamındaki satışlar ile cebrî artırmalar bu hakkın tamamen dışına çıkarıldı. Mülkiyetin askıda kalma süresini kısaltan bu ön alım hakkı yeni kanun düzenlemesinin vatandaşlar ve yatırımcılar üzerindeki temel etkileri şunlardır:

• Süre Kısıtlaması: Noter bildirimi yapılmayan satışlarda önceden 2 yıl olan dava açma süresi artık 1 yılın geçmesiyle sona erecektir.
• Kapsam Daralması: Kamu kurumlarının 2886 sayılı Kanun kapsamında yaptığı ihaleli satışlar ve icra dairelerince gerçekleştirilen cebri satışlar artık şufa davasına konu edilemeyecektir.
• Hukuki Belirlilik: İhale alıcıları için satışın kesinleşmesinden sonra davanın yıllarca sürmesi riski ortadan kaldırılarak işlem güvenliği sağlanmıştır.

Kanun koyucu, bu revizyonla mülkiyet hakkı ile ön alım hakkı arasındaki dengeyi yeniden kurarak hakkın kötüye kullanılmasını ve “komşu tuzağı” olarak bilinen haksız kazanç yöntemlerini engellemeyi amaçlamıştır. Bu yapısal değişikliğin en sarsıcı sonucu ise şufa davalarında yıllardır uygulanan “tapudaki satış bedeli” kriterinin yerini tamamen piyasa gerçeklerine bırakmasıdır.

---

---

“Komşu Tuzağı” Sona Eriyor: Gerçek Piyasa Değeri Üzerinden Ödeme

11. Yargı Paketi ile TMK 734. maddede yapılan değişiklik, şufa davalarında tapuda beyan edilen satış bedeli yerine taşınmazın güncel rayiç bedelinin esas alınmasını zorunlu kılıyor. Mahkemece görevlendirilecek gayrimenkul değerleme uzmanları, tapu senedindeki rakama bakmaksızın emsal satışlar ve taşınmazın niteliklerine göre gerçek piyasa değerini tespit edecektir. Bu düzenleme, tapu harcını düşük göstermek için bedeli eksik beyan eden alıcıların mülklerini piyasa değerinin çok altında bir fiyata paydaşlara kaybetmesi olarak bilinen “komşu tuzağı” uygulamasına son vermeyi amaçlıyor.

---

Dava Açmada Hak Düşürücü Süre 2 Yıldan 1 Yıla İndi

Kanun değişikliği ile noter bildirimi yapılmayan satışlarda ön alım hakkının kullanılabileceği azami süre 2 yıldan 1 yıla indirilmiştir. Satışın hak sahibine noter aracılığıyla bildirilmesi durumunda 3 aylık süre korunurken, bildirim yapılmadığı hallerde mülkiyetin askıda kalma süresi yarı yarıya kısaltılarak mülkiyetin kesinleşme süreci hızlandırılmıştır. Bu ön alım hakkı yeni kanun düzenlemesi, taşınmazı satın alan üçüncü kişilerin uzun süre dava tehdidi altında kalması nedeniyle yatırım yapmaktan çekindiği belirsizlik dönemini minimize etmeyi hedefliyor.

---

Hangi Satışlarda Artık Ön Alım Hakkı Kullanılamayacak?

Yeni yasal düzenleme ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki satışlar ve cebrî artırma yoluyla yapılan mülkiyet devirleri ön alım hakkı kapsamı dışına çıkarılmıştır. Daha önce sadece icra yoluyla yapılan satışlarda uygulanan bu muafiyet, artık kamu idarelerinin ihaleli satışlarını da kapsayacak şekilde genişletilerek hukuki istikrar sağlanmıştır. Böylece “ön alım hakkı kalktı mı?” sorusu kamu ihaleleri ve cebri satışlar için kesin bir “evet” yanıtına kavuşurken, bu ön alım hakkında değişiklik paylı mülkiyetin serbest iradeyle devredildiği özel hukuk satışlarında varlığını sürdürmektedir.

---

Yeni yasal düzenleme ile ön alım hakkını kullanmak isteyen paydaşlar, hâkim tarafından belirlenen rayiç bedeli ve ilgili tapu giderlerini, mahkemenin belirlediği yere verilen kesin süre içinde nakden yatırmakla yükümlü kılındı. Ön alım hakkı yeni kanun kapsamında getirilen bu finansal disiplin uyarınca, nakit bedelin belirlenen süre içerisinde depo edilmemesi durumunda mahkemece tescil kararı verilemeyecek ve dava reddedilecektir. Hisseli tapu sahiplerinin merak ettiği “ön alım hakkı kalktı mı” sorusuna karşılık kanun koyucu, hakkı teknik olarak korumaya devam ederken davacıların ödeme gücünü davanın başında kanıtlama şartı getirerek spekülatif davaların önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

---

Yatırılan Bedel Bankada Nemalandırılacak (Faiz Koruması)

Mahkeme veznesine veya belirlenen banka hesabına yatırılan nakit bedel, yargılama süreci boyunca paranın enflasyon karşısında değerini koruması amacıyla vadeli bir hesapta nemalandırılacaktır. Ön alım hakkında değişiklik getiren düzenlemeye göre, biriken ana para ve faiz getirisi (neması), ancak hükmün kesinleşmesiyle birlikte hak sahibi olan tarafa ödenecektir. Bu sistemle, Türkiye şartlarında 1 ila 3 yıl sürebilen yargılama aşamasında paranın değer kaybetmesi engellenerek alıcı ve satıcı arasındaki hak dengesi korunmuş olmaktadır.

Mali yükümlülükleri artıran bu yeni kurallar sadece bugünden sonra yapılacak işlemlerle sınırlı kalmıyor; yargı paketindeki geçiş hükümleri halihazırda mahkemelerde şu anda hala görülen dosyalar için de kritik bir virajı işaret ediyor.

---

11. Yargı Paketi ile getirilen düzenlemelerin en kritik yönü, Türk Medeni Kanunu’na eklenen Geçici Madde 1 uyarınca, rayiç bedel tespiti ve bedelin nakden depo edilmesi zorunluluğunun derdest (devam eden) davalara da uygulanacak olmasıdır. Bu hüküm, ön alım hakkı yeni kanun yürürlüğe girmeden önce açılmış ve halen mahkemelerde görülmekte olan tüm dosyaların seyrini anında değiştirdi. Artık mahkemeler, davanın hangi aşamasında olunursa olunsun, tapu senedindeki düşük rakamı değil, taşınmazın güncel piyasa değerini esas alarak işlem yapmakla yükümlüdür.

2026 itibariyle Uygulamada mahkemeler taşınmazların güncel değerinin hesaplanması için keşif ve bilirkişi işlemlerini yapmaya başladılar.

---

Devam Eden Şufa Davalarında Mahkemeler Rayiç Bedel Deposu İsteyecek

Yargılaması süren dosyalarda mahkemeler, gecikmeksizin keşif ve bilirkişi incelemesi yaparak taşınmaz payının dava tarihindeki gerçek rayiç değerini belirleyecektir. Davacı paydaşlar, belirlenen bu yüksek rayiç bedeli hâkimin vereceği kesin süre içinde nakden mahkeme veznesine depo etmek zorundadır; aksi takdirde payın tesciline karar verilemeyecek ve dava doğrudan dava şartı yokluğundan usulden reddedilecektir. Bu durum, “ön alım hakkı kalktı mı” sorusunu soran ancak tapuda yazan sembolik rakamlar üzerinden hak iddia eden binlerce davacı için dosyaların kapanması veya feragat süreçlerinin başlaması anlamına gelmektedir.

---

Kapanan Davalarda Yeni Ön Alım Düzenlemesi Uygulanmayacak

Öte yandan, süreler bakımından hak sahiplerini koruyan bir “ikili rejim” benimsenmiş; sürelerin bir yıla indirilmesi ve ihale satışlarına getirilen muafiyetler eski satışları kapsamayacak şekilde sınırlandırılmıştır. Yani, kanun öncesi yapılan satışlarda 2 yıllık eski hak düşürücü süre geçerliliğini korurken, dava sürecinde uygulanacak ön alım hakkında değişiklik içeren bedel kuralları derhal yürürlüğe girmiş durumdadır. Bu yapısal dönüşüm, şufa davalarını ekonomik gerçeklikten kopuk bir “zenginleşme aracı” olmaktan çıkararak piyasa koşullarıyla uyumlu hale getirmektedir diyebiliriz.

Ön Alım (Şufa) Hakkında Yeni Dönem: Karşılaştırma Tablosu

Özellik	Eski Düzenleme (2025 Öncesi)	Yeni Kanun (2026 ve Sonrası)
Bedel Hesaplama	Tapuda gösterilen satış bedeli esas alınırdı.	Taşınmazın güncel rayiç bedeli (piyasa değeri) esas alınır.
Dava Açma Süresi	Satışın bildirilmediği hallerde 2 yıl.	Satış tarihinden itibaren 1 yıla düşürüldü.
Cebri ve İhale Satışları	Sadece icra satışları kapsam dışıydı.	2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki tüm satışlar da muaf oldu.
Ödeme Yöntemi	Teminat mektubu veya nakit (belirsiz süreç).	Hâkimin belirlediği süre içinde sadece nakden yatırılmalıdır.
Paranın Değer Kaybı	Depo edilen para değer kaybedebiliyordu.	Yatırılan bedel vadeli hesapta nemalandırılır (faiz getirisi).
Devam Eden Davalar	Eski hükümlere göre devam ederdi.	Yeni bedel ve ödeme usulleri mevcut davalarda da uygulanır.

Not: 11. Yargı Paketi ile getirilen bu değişiklikler 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

---

Bu güncel yasal değişikliklerin ardından, konunun temel esaslarını, davanın nasıl açıldığını ve genel işleyişini merak eden okuyucularımız için kapsamlı bir rehber hazırladık.

Haberimizde yer alan yeni düzenlemelerin yanı sıra; hakkın hukuki niteliği, paydaşlar arası satışlar ve davanın tarafları gibi konunun tüm teorik ve pratik detaylarına Şufa (Önalım) Hakkı ve Davası başlıklı ana makalemizden ulaşabilirsiniz.

Adana Aile Mahkemeleri, Yüreğir ilçesinde bulunan Adana Adalet Sarayı bünyesinde hizmet vermektedir. Tüm aile mahkemeleri 2021 yılından itibaren tek çatı altında toplandığından, boşanma, velayet, nafaka veya mal paylaşımı gibi davalarda başvurulacak adres aynıdır: Kazım Karabekir Mahallesi, 4264. Sokak No:30, 01230 Yüreğir/Adana. Adliye binası, Mustafa Kemal Paşa Bulvarı üzerinde askeri kışlanın karşısında konumlanmaktadır.

Adana Adliyesi’ne ulaşım oldukça pratiktir. Şehir merkezinden kalkan belediye otobüsleri ve dolmuşlar adliye durağında son bulmakta; özellikle Yüreğir hattındaki toplu taşıma araçları doğrudan bina önüne ulaşmaktadır. Özel araçla gelen vatandaşlar için adliye önünde geniş bir ücretli açık otopark, avukatlar ve personel için ise kapalı otopark bulunmaktadır. Navigasyon uygulamalarında “Adana Adalet Sarayı” veya “Adana Adliyesi Yüreğir” şeklinde arama yapılması önerilir.

---

Adana Aile Mahkemelerine telefonla ulaşmak için 0 322 355 05 00 numaralı Adana Adliyesi santralini aramanız gerekmektedir. Santrale bağlandıktan sonra ilgili mahkemenin dahili numarasını tuşlayarak doğrudan kalem birimine ulaşabilirsiniz. Adliye santrali hafta içi 08:30-17:30 saatleri arasında hizmet vermekte olup öğle arası 12:00-13:00 saatlerinde telefon trafiği yoğunlaşabilmektedir.

---

Mahkeme Kalemlerine Ulaşım ve Dahili Numaralar

Adana’da hâlihazırda 16 aile mahkemesi aktif olarak görev yapmaktadır. 1. Aile Mahkemesi tek-çift şeklinde 2 hakimle çalışmaktadır. Diğer mahkemeler tek hakimlidir. Her mahkemenin kalem birimine ait güncel dahili numaralar ve bulunduğu blok şu şekildedir:

Mahkeme	Konum (Blok)	Kat ve Dahili No
1. Aile Mahkemesi (Çift Sayılı Dosyalar)	J Blok Kat:1 D:7	1556, 1557, 1558
1. Aile Mahkemesi (Tek Sayılı Dosyalar)	J Blok Kat:1 D:14	1587, 1588
2. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:1 D:8	1560, 1561, 1562
3. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:1 D:33	1564, 1565, 1566
4. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:1 D:34	1568, 1569, 1570
5. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:2 D:7	2469, 7071
6. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:2 D:8	2475, 2476
7. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:2 D:33	2478, 2479, 2480
8. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:2 D:34	2482, 2483, 2484
9. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:3 D:7	3466, 3467, 3468
10. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:3 D:8	3470, 3471, 3472
11. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:3 D:33	3473, 3474, 3475
12. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:3 D:34	3477, 3478, 3479
13. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:3 D:14	3551, 4951, 4952
14. Aile Mahkemesi	J Blok Kat:1 D:24	1639, 1641, 1642
15. Aile Mahkemesi	D Blok Kat:4 D:44	4156, 4157, 4158
16. Aile Mahkemesi	D Blok Kat:4
Ön Büro (Aile Mah.)		2424

Kalem birimlerine ulaşamadığınız durumlarda Aile Mahkemeleri Ön Bürosu’nu (Dahili: 2424) arayarak genel bilgi alabilir veya yönlendirme talep edebilirsiniz. Dava dosyanızla ilgili detaylı bilgi için UYAP Vatandaş Portal veya e-Devlet üzerinden online sorgu yapmanız da mümkündür.

---

Adana Adliyesi Kat Planı, Aile Mahkemeleri Kaçıncı Katta?

Adana Adalet Sarayı 10 blok ve 6 kattan oluşan kapsamlı bir yerleşkeye sahiptir. Aile mahkemeleri, adliye binasının hukuk mahkemelerine ayrılan bölümünde J Blok’ta 1, 2 ve 3. katlarda konumlanmaktadır. 1-4 Aile J Blok 1. kat, 4-8 Aile J Blok 2. kat, 8-13 Aile J Blok 3. kattadır. Yeni açılan 14 Aile J Blok 1. Kat, ve 15 Aile D Blok 4. katta yer alıyor. Binaya girişte yer alan elektronik bilgilendirme panolarından veya danışma bankosundan hangi mahkemenin hangi blok ve katta olduğunu öğrenebilirsiniz. Duruşma salonları ve kalem birimleri aynı katta yer aldığından, ilgili kata çıktığınızda hem evrak teslimi hem de duruşma takibi yapmanız kolaylaşmaktadır.

Adana Aile Mahkemesinin iletişim bilgilerini öğrendikten sonra, bu mahkemelerin hangi dava türlerine baktığını ve görev alanını anlamak önem taşımaktadır. Adana Aile Mahkemesi nedir ve hangi davalara bakar? sorusunun yanıtı bir sonraki bölümde ele alınmaktadır.

---

Aile mahkemesi, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ile kurulan ve münhasıran aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkları çözmekle görevli ihtisas mahkemesidir. Adana Aile Mahkemeleri, Türk Medeni Kanunu’nun ikinci kitabında düzenlenen evlilik, boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi ve soybağı gibi konulardaki davaları karara bağlamaktadır. Bu mahkemelerde ayrıca psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzman kadro görev yaparak özellikle çocuk ve aile ilişkilerini etkileyen kararlarda bilimsel destek sağlamaktadır. Adana genelindeki aile hukuku uyuşmazlıklarında uzmanlaşmış hâkimlerin yanı sıra, deneyimli bir Adana aile avukatı ile çalışmak, davanın stratejik olarak kurgulanmasını sağlar.

Adana Aile Mahkemelerinin görev alanına giren başlıca dava türleri şunlardır:

• Boşanma davaları: Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma (TMK m. 161-166)
• Velayet davaları: Velayet düzenlemesi, değişikliği ve kaldırılması (TMK m. 335-351)
• Nafaka davaları: Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası (TMK m. 169, 175, 182)
• Mal paylaşımı davaları: Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi (TMK m. 202-281)
• Soybağı davaları: Babalık, tanıma ve nesebin reddi (TMK m. 282-303)
• Koruma kararları: 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve tedbir kararları
• Evlat edinme: Küçüklerin ve erginlerin evlat edinilmesi işlemleri

---

Boşanma Davalarında Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

Boşanma davası açmak isteyen tarafın hangi ildeki aile mahkemesine başvuracağı, TMK m. 168 ve HMK’nın yetki kurallarıyla belirlenmektedir. Buna göre boşanma davasında yetkili mahkeme; eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Örneğin Adana’da ikamet eden veya son altı ay Adana’da birlikte yaşamış eşler, Adana Aile Mahkemelerinde dava açabilir. Yetki kuralına uyulmadan açılan davalarda karşı taraf yetki itirazında bulunabilir ve mahkeme dosyayı yetkili mahkemeye gönderebilir.

---

Adana’daki 16 Aile Mahkemesi Arasındaki Dağılım Nasıl Yapılır?

Adana’da açılan aile hukuku davalarının hangi mahkemeye düşeceği, davacının tercihine bırakılmamakta; UYAP sistemi üzerinden otomatik tevzi yöntemiyle belirlenmektedir. Dava dilekçesi adliye tevzi bürosuna sunulduğunda sistem, mahkemelerin iş yükünü dengeleyecek şekilde dosyayı rastgele bir aile mahkemesine atar. Bu sayede mahkemeler arasında adil bir dağılım sağlanır ve tarafların belirli bir mahkemeyi seçerek avantaj elde etmesi önlenir. Davacı, dosyanın hangi mahkemeye düştüğünü tevzi fişinden veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden öğrenebilir.

Yetkili mahkemeyi ve dava dağılım sistemini anladıktan sonra sıra, Adana Aile Mahkemesinde dava nasıl açılır sorusuna geçmektedir; gerekli belgeler ve başvuru prosedürü bir sonraki bölümde detaylı şekilde açıklanmaktadır.

---

Adana Aile Mahkemesinde dava açmak için hazırlanan dava dilekçesinin, gerekli belgeler ve harçlarla birlikte Adana Adliyesi tevzi bürosuna sunulması gerekmektedir. Dilekçe teslim edilip harçlar yatırıldıktan sonra UYAP sistemi dosyayı otomatik olarak mahkemelerden birine atar ve dava resmen başlamış olur. Sürecin doğru yürütülmesi için belge eksikliği ve usul hatalarından kaçınmak büyük önem taşımaktadır. Bu noktada, dilekçenizin hukuki niteliğini güçlendirmek adına bir Adana boşanma ve aile hukuku avukatı tarafından hazırlanacak profesyonel metin, yargılamanın seyrini doğrudan etkiler.

---

Dava Açmak İçin Gerekli Belgeler

Aile mahkemesinde açılacak davanın türüne göre gerekli belgeler değişmekle birlikte, temel evraklar şu şekildedir:

• Dava dilekçesi: Tarafların kimlik bilgileri, dava konusu, vakıalar, hukuki sebepler ve taleplerin yer aldığı dilekçe (HMK m. 119)
• Nüfus kayıt örneği: E-Devlet üzerinden alınabilir
• Kimlik fotokopisi: Davacının T.C. kimlik kartı sureti
• Anlaşmalı boşanma protokolü: Anlaşmalı boşanmalarda tarafların imzaladığı protokol (TMK m. 166/3)
• Delil listesi: Tanık, belge, bilirkişi gibi delillerin listesi
• Vekâletname: Avukatla temsil ediliyorsa noter onaylı vekâletname

---

Adana Aile Mahkemesinde Harç ve Masraflar

2026 yılı itibarıyla Adana Aile Mahkemesinde dava açarken mahkeme veznesine yatırılması gereken harç ve giderler şu şekildedir:

Kalem	Tutar
Başvurma harcı	732 TL
Peşin harç (maktu)	732 TL
Gider avansı	~2.600 TL
Vekalet pulu (avukatlı ise)	164 TL
Toplam (avukatsız)	~4.100 TL

Belirtilen tutarlar boşanma, velayet ve nafaka talepleri için geçerli olan maktu harçlardır. Mal paylaşımı veya tazminat gibi parasal değeri olan talepler eklendiğinde nispi harç hesaplanarak ek ödeme yapılması gerekebilir. Yargılama sürecinde bilirkişi raporu, keşif veya ek tebligat gibi ihtiyaçlar doğması hâlinde masraflar artacaktır. Ayrıyeten Adana Aile Mahkemelerinde avukatla çalışmanız durumunda bilmeniz gereken boşanma avukatı ücretlerini incelemenizde fayda var.

---

UYAP Üzerinden Dava Açma ve Takip

Avukatlar, UYAP Avukat Portal üzerinden dava dilekçesini elektronik imza ile sisteme yükleyerek fiziksel adliyeye gitmeden dava açabilmektedir. Vatandaşlar ise dava açılışını bizzat adliyede yapmak zorunda olmakla birlikte, açılan davayı e-Devlet veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden takip edebilir. Bu sistemler aracılığıyla duruşma tarihleri, dosya durumu, ara kararlar ve mahkeme sonucu sorgulanabilmektedir. Dava takibini düzenli yapmak, tebligatları kaçırmamak ve sürelere uymak açısından son derece öneme sahiptir. Dava açmaya dair kapsamlı rehberimizi incelemenizde fayda var.

Dava açıldıktan sonra sürecin nasıl ilerlediğini bilmek, hazırlık yapmanız açısından faydalıdır. Adana Aile Mahkemesinde duruşma süreci nasıl işler sorusu bir sonraki bölümde ele alınmaktadır.

---

Adana Aile Mahkemesinde duruşma süreci, dava dilekçesinin kabulüyle başlayıp hükmün açıklanmasıyla sona eren ve HMK’da belirlenen usul kurallarına göre yürütülen yargılama aşamalarından oluşmaktadır. Süreç; dilekçeler teatisi, ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama olmak üzere dört temel aşamadan meydana gelir. Her aşamanın kendine özgü işlevi bulunmakta olup tarafların bu süreci doğru takip etmesi hak kayıplarını önlemek açısından kritik önem taşımaktadır.

Aile mahkemesinde yargılama aşamaları şu şekilde ilerlemektedir:

• Dilekçeler teatisi: Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilir; davalı iki hafta içinde cevap dilekçesi sunar. Davacı cevaba cevap, davalı ise ikinci cevap dilekçesi verebilir (HMK m. 126-136).
• Ön inceleme duruşması: Taraflar sulhe teşvik edilir, uyuşmazlık konuları belirlenir ve deliller değerlendirilir. Bu aşamada iddia ve savunma genişletilemez (HMK m. 137-142).
• Tahkikat aşaması: Tanıklar dinlenir, bilirkişi raporu alınır, sosyal inceleme raporu (SİR) hazırlanır. Aile mahkemelerinde pedagog ve psikologların hazırladığı uzman görüşü özellikle velayet davalarında belirleyici rol oynar.
• Sözlü yargılama ve karar: Taraflar son beyanlarını sunar ve mahkeme kararını açıklar.

Adana Aile Mahkemesinde çekişmeli boşanma davaları ortalama 1-2 yıl sürmekte; anlaşmalı boşanmalar ise tek celsede sonuçlanabilmektedir. Duruşma günü ve saati UYAP veya e-Devlet üzerinden öğrenilebilir. Duruşmaya katılım avukatınız varsa zorunlu olmamakla birlikte, özellikle anlaşmalı boşanmada her iki tarafın bizzat hazır bulunması ve boşanma iradesini beyan etmesi şarttır. Çekişmeli davalarda avukatla temsil edilen tarafların duruşmaya katılması gerekmez.

Yargılama sonunda verilen karar taraflardan birini tatmin etmeyebilir. Bu durumda Adana Aile Mahkemesi kararlarına itiraz nasıl yapılır sorusunun yanıtı ve Adana Bölge Mahkemesi’ne hitaben yapılacak itriaz yolları bir sonraki bölümde açıklanmaktadır.

---

Adana Aile Mahkemesi tarafından verilen kararlara itiraz etmek isteyen taraf, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yoluna başvurmalıdır. İstinaf başvurusu, kararı veren aile mahkemesine sunulan dilekçeyle yapılır ve dosya incelenmek üzere Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. hukuk dairesine gönderilir. (Aile Hukuku dosyaları 2. dairede görülmektedir.) İstinaf, hem maddi hem de hukuki denetim imkânı sunduğundan, ilk derece mahkemesi kararının hatalı bulunması hâlinde düzeltilmesi veya kaldırılması mümkündür.

İstinaf ve temyiz süreçlerine ilişkin temel bilgiler şu şekildedir:

• İstinaf süresi: Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta (HMK m. 345)
• İstinaf harcı (2026): 2.062 TL başvurma harcı + nispi/maktu karar harcı
• Başvuru mercii: Kararı veren Adana Aile Mahkemesi’ne dilekçe verilir.
• İnceleme mercii: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
• Temyiz süresi: BAM kararının tebliğinden itibaren 2 hafta (HMK m. 361)
• Temyiz harcı (2026): 3.608,50 TL
• Temyiz mercii: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurulabilmesi için kararın kesin nitelikte olmaması gerekmektedir. Velayet ve boşanma gibi şahıs varlığına ilişkin kararlarda miktar sınırı aranmaksızın temyiz yolu açıktır. Ancak parasal değeri belirli bir sınırın altında kalan fer’i talepler bakımından BAM kararı kesindir. Sürelerin kaçırılması hâlinde karar kesinleşeceğinden, itiraz hakkını kullanmak isteyen tarafların tebligat tarihini dikkatle takip etmesi ve gerekirse tarafımızdan veya bir avukattan hukuki destek almasını öneriyoruz.

---

---

Adana Aile Mahkemeleri, Yüreğir ilçesindeki Adana Adalet Sarayı bünyesinde hizmet veren ve aile hukukundan kaynaklanan tüm uyuşmazlıkları çözmekle görevli ihtisas mahkemeleridir. Bu rehberde; mahkemelerin güncel adres ve iletişim bilgilerinden dava açma prosedürüne, harç miktarlarından duruşma sürecine ve kanun yollarına kadar tüm temel bilgileri derledik.

Önemli bilgileri özetlemek gerekirse:

Bilgi	Detay
Adres	Kazım Karabekir Mah. 4264. Sk. No:30, Yüreğir/Adana
Santral	0 322 355 05 00
Mahkeme Sayısı	16 aktif aile mahkemesi
Çalışma Saatleri	Hafta içi 09:00-17:00
Dava Açma Masrafı (2026)	~4.100 TL
Online Takip	e-Devlet / UYAP Vatandaş Portal