Evlilik Başvurusu Reddedilen Kişi Nasıl İtiraz Eder?

10.07.1985 tarih ve 1985/9747 sayılı Evlendirme Yönetmeliğinin 2. maddesinde belirtildiği üzere, Evlenme; bir kadın ve erkeğin usulüne göre yetki verilmiş bir memur önünde bir aile kurmak için yapmış oldukları resmi akittir.

Evlenmek için evlendirme memuruna tarafların müracaatları üzerine evlendirme memuru (gerek TMK’nın 124 vd. maddelerinde gerekse evlendirme yönetmeliğinde öngörülen) bilgi ve belgeleri inceledikten sonra belgelerde eksiklik bulunduğu sonucuna varırsa taraflara bu eksiklikleri gidermeleri için uygun süre vererek bunların ikmalini sağlamalıdır.

Bu şekilde eksik belgelerin tamamlanması dışında TMK’nın 137. maddesinin 2. fıkrası uyarınca evlendirme memuru başvurunun usulüne uygun olarak yapılmadığı, evleneceklerden birinin evlenmeye ehil olmadığı yada evlenmeye yasal bir engelin bulunduğunu tespit ederse başvuruyu redde mecburdur, aksi takdirde yasal sorumluluğu doğar.

Evlilik Başvurusunun Reddine Karşı İtiraz Davası

Davanın açılabilmesi için evlenmek için müracaatta bulunulması ve talebin reddine karar verilmiş olması gerekir.

TMK’nın 124 vd. maddelerinde başvurunun usulü, evlenmeye ehliyet ve evlenmeye engel haller ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Evlenme başvurusu reddolunan taraflardan herhangi biri red kararının iptalini talep edebilir. Bu halde mahkemece talep mahkemenin değişik işler defterine kaydolunarak, evrak üzerinde incelenip karara bağlanacaktır.

Mahkeme bu halde evlendirme memurluğundan taraflara ait belgeleri celbedecek ve red hususunun yukarıdaki maddelere uygun olup olmadığını denetleyecek, neticeten evlendirme memurunun kararının usul ve yasaya uygun olması halinde talebin reddine, aksi takdirde tarafların evlenmelerinin reddinin usul ve yasaya aykırı olduğu sonucuna varır ise evlendirme memurluğunun kararının iptaline karar verecektir. Her iki yönde verilen karar kesindir ve kararla birlikte evlenmek için başvuranların evlendirme memurluğuna ibraz ettikleri belgelerin evlendirme memurluğuna iadesine karar verilecektir.

TMK’nın 138. maddesinin 1. fıkrasındaki düzenleme, mutlak butlan sebepleri dışındaki nedenlere istinaden evlenme başvurusunun reddine itiraz halidir.

Maddenin 2. fıkrasında ise evlenmek için başvuran tarafların başvurusunun mutlak butlan nedenlerinden(Bkz. TMK’nın 145. maddesinde düzenlenen evlenmenin mutlak butlan hukuksal nedeniyle iptali davası) herhangi birinin varlığından bahisle talebin reddine itiraz hali düzenlenmiştir. Konunun önemine binaen bu şekilde bir itiraz davasının varlığı halinde mahkemece basit yargılama usulüne göre ve davada Cumhuriyet Savcısı da iştirak edecek surette karar verilmesini hükme bağlamıştır. Bu halde mahkemece yargılama yapılarak tarafların evlenme başvurusuna
ilişkin evraklar celbedilerek tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları doğrultusunda ve gerekli gördüğünde resen toplayacağı delilere göre davayı sonuçlandıracaktır.

Verilen kararların kesinleşmesine müteakip (1. fıkrada verilen karar verildiği tarihte kesinleşir)her iki durumda da itirazın reddine karar verilmesi halinde artık tarafların evlenmesi mümkün olmayacaktır, ancak itiraz konusunun niteliğine göre engelin daha sonra ortadan kalkması halinde tarafların evlenmeleri mümkün olabilecektir. İtirazın kabulü ve kararın kesinleşmesi durumunda verilen karar uyarınca evlenmek için başvuruda bulunanların evlenmelerinde bir engel kalmadığından evlendirme memurluğu işlemleri ikmal ederek TMK’nın 139 vd. maddeleri uyarınca evlenme töreni ve tescil işlemlerini gerçekleştirecek veya tarafların talep etmeleri durumunda kendilerine evlenme izin belgesini tanzim ve tebliğ edecektir.Tanzim olunan izin belgesi ise taraflara tebliğ tarihinden itibaren diledikleri herhangi bir evlendirme memurluğunda evlenebilmelerine olanak sağlayacaktır.

Davanın Tarafları

DAVACI: Evlenmek için başvuranlardan herhangi birisi, başvuranların küçük veya kısıtlı olmaları halinde ayrıca yasal temsilci.

DAVALI: Evlenme başvurusunun reddine karar veren evlendirme memurluğu. Ancak yeni HMK. Tasarısında bu dava türü çekişmesiz (hasımsız) yargı işleri arasında sayılmaktadır. (Tasarı m. 386)

Mutlak butlan sebeplerinden herhangi birinin varlığından bahisle evlenmenin reddi karanma itiraz halinde davanın Cumhuriyet Başsavcılığı huzuru ile görülmesi mecburidir ve basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak karar verilecektir. Diğer ihtimalde ise evrak üzerinde inceleme yapılarak kesin surette karar verilecektir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

GÖREVLİ MAHKEME: Aile mahkemesi veya aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu sıfatla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi.

YETKİLİ MAHKEME: Evlenme başvurusunun reddine karar veren evlendirme memurluğunun bulunduğu yer mahkemesidir.

Hak Düşürücü ve Zamanaşımı Süreleri

TMK’nın 138. maddesinde itirazdan bahsedilirken bunun süresi belirtilmemiştir. Yönetmeliğin 24. maddesi uyarınca evlenmenin reddine ilişkin kararın taraflara tebliğinden itibaren 10 günlük itiraz süresi söz konusudur ve kanaatimce bu süre hak düşürücü süredir, mahkemece resen nazara alınır.

Yargılama Gideri

Her iki ihtimalde de dava maktu harca tabidir. Mutlak butlan nedeniyle red kararına itiraz davasında basit yargılama usulüne göre yargılama yapılır ve davanın reddi halinde yargılama gideri itiraz eden davacı üzerinde bırakılır. Aksi takdirde yani itirazın kabulü durumunda davacı tarafından yapılan yargılama giderleri hâzineden tahsil edilerek davacıya iade edilir ve avukatla temsil durumunda maktu vekalet ücreti takdir olunur. Mahkemece itirazın kabulüne karar verildiğinde işlem iptal edilerek, gereğinin ifası için evrakların ilgili evlendirme memurluğuna iadesine de hükmolunur.

Bu makaleyi sosyal medyada paylaşarak sitemize katkıda bulunabilirsiniz.
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 oy, puan: 5,00 üzerinden 5)
Loading...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

tr Türkçe
X
error: Kopya İçerik Yasaklanmıştır.