Değer Artış Payında Katkı Oranı Belirlemesi

May 11, 2019 | Uygulama

DAP Hesabında Katkı Oranı Sorunu

Eşlerden herhangi birinin, evlilik birliği yükümlülüklerini yerine getirmek için yapmış olduğu çalışmalar DAP’a kaynak olan bir katkı sayılamazlar. Nitekim; Eşlerin birbirlerine evlilik yükümlülüklerini yerine getirmekten ibaret olan yardım ve destekleri EMKR de Artık Değer’de pay sahibi olma hakkıyla değerlendirilmiştir. İşte bu bakımdandır ki örneğin; bir kadının ev işlerinde çalışması yani yemek pişirmesi ya da temizlik işleri yapması veya çocuklara bakması gibi uğraşları TMK nun 227. maddesi anlamında bir katkı sayılmamaktadır. Bu nedenledir ki; DAP’a malik olacak oranda bir katkı sahibi olduğu iddiasında bulunan bir eşin, bu durumunu ayrıca ispat etmesi gerekmektedir.

İşte bu nedenlerledir ki; DAP’a yol açacak “Katkının” olağan katkıları aşan maddi ve işgücü katkılar olması aranır. Daha da açıkçası katkı iddia- sında bulunan eş, diğer eşin iddia konusu mallarının elde edilmesi, iyileştirilmesi ve ya korunması konusunda ortaya koyduğu maddi varlık ya da işgücünü, ona bağış veya ahlaki bir görevi yerine getirmesi amacıyla meccanen yapılan
bir yardım şeklinde değil fakat, bir borç verme ya da ileride geri alma veya bu sebeple ileride o mal üzerinde bir hak iddia etme amaç ve iradesiyle kullanmış olduğunu ispat etmek zorundadır. Böyle bir istençle gerçekleşmemiş katkıların DAP’a kaynaklık etmesi olanaksızdır.

Yine belirtmek gerekir ki; DAP hesaplamaları için, iddia sahibinin bu maldaki katkı oranının tespiti büyük önem taşır.

Bir eşin her hani bir malda ki katkı oranı; o malın katkının yapıldığı tarihteki değerine yani “Başlangıç Değeri”ne göre belirlenir. İddiada bulunan eşin başlangıç tarihinde yaptığı maddi katkının o malın Başlangıç Tarihindeki değerine oranı ne ise; DAP’m hesabında da o oran kullanılır. Ve eğer bir eş diğer eşin muhtelif mallarına katkılarda bulunmuş ise; katkı oranı her mal için ayrı ayrı hesap edilmek gerekir.

Nitekim yargı kararlarında da; davacının yaptığı ödemelerin tüm ödemelere göre oranı belirlenip, evin dava tarihindeki rayiç değeri üzerinden katkı oranı belirleneceği; Kadının on adet bileziğini bozdurarak kocası adına kayıtlı araç ve dairenin alınmasına katkıda bulunduğu anlaşıldığından katılım oranının bu miktara göre hesap edilmesi gerektiği ; Kalkının hesabında, davacının alım bedeli içindeki katkısının bulunması ve bundan sonra da taşııımasızın dava tarihindeki değeri tespit edilip; bu değer bulunan oranla çarpılmak suretiyle davacının DAP’ının tespit edilmesi lazım geldiği içtihat olunmuştur.

Bu arada vurgulanması gereken diğer bir kural da; kalkışını ispat eden eşin, katkı oranını kanıtlayamaması halinde bu hususun mahkemece tespit edilmesi gerektiğidir. Yargı içtihatları bu durumda; sözü edilen katkının, tarafların tüm gelirlerinin göz önünde tutularak mahkemece hakkaniyet ölçülerine göre tespit edileceği doğrultusundadır. Nitekim bu konuda Yargıtay’ca verilen muhtelif kararlarda: Davacı katkıyı ispat etmiş ise, katkı oranının mahkemece belirleneceği; Katkı belirlenip, bunun BK nun 42. 43 ve TMK nun 4. maddesiyle öngörülen hakkaniyet kurallarına göre uygun bir miktarda tespiti gerektiği251 ve başka türlü bir belirleme yapılamıyorsa TMK nun 688. maddesi gereğince payların eşit sayılacağı kararlaştırılmış bulunmaktadır.

Son olarak şunu da belirtmek gerekir: Eşler, “yazılı” bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilecekleri gibi, pay oranını da değiştirebilirler. Tasfiye sırasındaki değer ele alınır.

Değer Artış Payının Yargıtay Yorumu

Değer artış payı alacağı ise; eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunması durumunda, tasfiye sırasında bu malda meydana gelebilecek değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu alacak hakkıdır (4721 sayılı TMK 227 m). Denkleştirme (TMK 230 m) hariç, tasfiyeye konu malvarlığında katkı tarihine göre değer kaybı söz konusu ise, katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK 227/1 m). Böyle bir malın daha önceden elden çıkarılmış olması halinde hakim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK 227/2 m). Değer artış payı alacağı talep edebilmek için, parasal ya da para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunulmalıdır.

Avukat Saim İncekaş, kurucu sıfatıyla Adana İncekaş Hukuk ve Danışmanlık Bürosunda çalışmalarına devam etmektedir. Ceza Hukuku, Medeni-Boşanma-Aile Hukuku, Bilişim Hukuku avukatlığı ana çalışma dallarıdır. 

Özellikle boşanma ve ceza avukatlığı üzerine pratik ve deneyim sahibidir. Bu alanlarda 5.000’den fazla yazı ve makalesi bulunmaktadır.

Adres: Kayalıbağ, Ziya Algan İş Merkezi, Turhan Cemal Beriker Blv. No:9
E-posta: av.saimincekas@gmail.com
Telefon: 0534 910 97 43 
WhatsApp üzerinden iletişim için tıklayınız.
Telegram üzerinden iletişim için tıklayınız.

Avukat Saim İNCEKAŞ

Kurucu & Yönetici Avukat, Adana Avukat ve Hukuki Danışmanlık Bürosu

0 Yorum

Bir İçerik Gönder

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Haftanın Özlü Sözü

“Bir saat adaletle hükmetmek, bir sene ibadet etmekten daha hayırlıdır.”  Hz. Muhammed(Hadis-i Şerif)

Kategoriler

Hukuki uyuşmazlıklarınız için avukata danışın!

blank

error: Uyarı: Sadece üyeler bu işlemi gerçekleştirebilir.