Home » MAKALELER » CEZANIN BELİRLENMESİ ve BİREYSELLEŞTİRİLMESİ

CEZANIN BELİRLENMESİ ve BİREYSELLEŞTİRİLMESİ

Not: Her uyuşmazlık kendine özgü farklılıklar taşımaktadır.Her tazminat davası süreci kendisine özerk bir nitelik taşır.Bu nedenle tarafımızla iletişime geçerek detaylı bilgi ve olayınıza uygulanabilecek prosedürü öğreniniz.


CEZANIN BELİRLENMESİ ve BİREYSELLEŞTİRİLMESİ

Ceza hukukunda suç işleyen faile işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbiri uygulanır.Kanunda yer alan soyut ceza failin kişiliğine, tehlikeliliğine göre bireyselleştirilir.

Biçimsel kanunilik ilkesi gereği kanunda açıkça yazılı olmadıkça cezaların artırılması veya indirilmesi mümkün değildir.(TCK 61/10)

Hakim kanunda yer alan soyut cezayı aşağıda belirteceğimiz kurallara uygun olarak bireyselleştirir ve somut hale getirir.Hakim, cezayı beş adımda somutlaştırır.

1.ADIM

Hakim, ilk olarak ceza yargılaması esnasında işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen fiile uygun olarak tatbik edilecek kanun maddesini tespit eder.

örnek: Hakimin fiile uygun olarak ihlal edilen ceza normunun güveni kötüye kullanma suçu olduğunu tespit etmesi, fiile uyan normu belirlemedir.

Kanunumuzda birçok suç için ceza sabit olmayıp aşağı ve yukarı sınırları bulunmaktadır.Kanunumuza gösterilen bu ceza, soyut cezadır.Hakim soyut cezayı somutlaştırır.

Örnek: Güveni kötüye kullanma suçunda 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ve adli para cezası öngörülmüştür.Hakim fail için 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ve 5 gün ila 730 gün arasında adli para cezasını somutlaştırmalıdır.

Hakim adli para cezasını hesaplarken cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimleri gün üzerinden yapar.(TCK m.61)

2.ADIM

Hakim ikinci olarak cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler. Hakim temel cezayı belirlerken somut olayda aşağıdaki halleri göz önünde bulundurmak zorundadır:

  • Suçun işleniş biçimi,
  • Suçun işlenmesinde kullanılan araçlar,
  • Suçun işlendiği zaman ve yer
  • Suçun konusunun önem ve değeri,
  • Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,
  • Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı,
  • Failin güttüğü amaç ve saiki dikkate alarak hapis ve adli para cezasını somutlaştırır.

İstisna! : Yukarıda gösterilen hususlar aynı zamanda suçun unsurunu oluşturuyorsa bunlar temel ceza hesaplanırken dikkate alınmaz.(TCK m. 61/3) Burada amaç çifte cezalandırmanın önüne geçmekteir. Örneğin; hırsızlığın gece işlenmiş olması suçun nitelikli halidir.Fail hırsızlığı gece işlemişse, temel ceza belirlenirken ‘ suçun işlendiği zaman’ kriteri dikkate alınmaz. Bunun yanında cinse ltacizin geceleyin işlenmesi bir nitelikli hal olmadığı için ‘ suçun işlendiği zaman’ kriteri cinsel taciz suçunun cezası somutlaştırılırken dikkate alınır.

3. ADIM

Hakim üçüncü olarak, eğer suç ‘olası kast’ ya da ‘ bilinçli taksir’ ile işlenmişse, yukarıda belirtildiği temel ceza üzerinden indirim ya da artırım yapar.

Olası kast veya bilinçli taksir mevcutsa hakim cezayı indirmek veya arttırmak zorundadır.Fakat bu sınırlar arasında indirip arttırmak konusunda takdir hakkına sahiptir.

4.ADIM

Bu adımda nitelikli halden dolayı indirim ve artırımlar uygulanır.Eğer suçta birden fazla artırım veya indirim nedeni varsa, önce cezada artırım sonra indirim yapılır.

Suçun nitelikli hali mevcut değilse hakim bu sırayı atlar.

5.ADIM

Yukarıda sayılan 4 durumu dikkate alarak temel cezayı belirleyen hakim, son olarak bu ceza üzerinden varsa aşağıda sıralanan 8 nedeni uygulayarak sonuç cezayı belirler.

-Teşebbüs

Güveni kötüye kullanma suçu teşebbüs halinde kalmışsa hakim cezayı indirmek zorundadır.İndirim oranını teşebbüs hükümlerine göre belirler.(TCK m. 35/2)

-İştirak

Güveni kötüye kullanma suçu iştirak halinde işlenmişse her iştirakçi için ceza ayrı ayrı hesaplanır.Azmettiren küçükleri, dolayısıyla fail kusur yeteneği olmayanları suçta kullanmışsa ceza artırılır.Faillerden birisi azmettireni ortaya çıkarırsa hakim cezasını indirebilir.(TCK m.37)

-Zincirleme Suç

Fiil hakkında zincirleme suç hükümleri uygulanacaksa verilen tek ceza arttırılır.Hakim zincirleme suçun şartları varsa uygulamak zorundadır.Fakat artırım oranını kanunda belirtilen sınırlar arasında kendisi takdir eder.

-Haksiz Tahrik

Güveni kötüye kullanma suçu haksız tahrik altında işlenmişse, hakim cezayı indirir.Hakim haksız tahrikin şartları varsa cezayı indirmek zorundadır.Fakat indirim oranını kanunda belirtilen sınırlar içerisinde kendisi takdir eder.(TCK m.29)

-Yaş Küçüklüğü

12 yaşını tamamlamış faile verilecek cezadan, yaş küçüklüğünden dolayı indirim yapılır. Hakim indirimi yapmak zorundadır.İndirim oranını kanunda belirtilen sınırlar içerisinde kendisi takdir ederi.

-Akıl Hastalığı

Kısmi akıl hastalığı sebebiyle indirim yapılır.Kısmi akıl hastası ağırlaşmış müebbet veya müebbet hapis cezasını gerektiren bir suç işlemişse hakim cezayı kanunda belirtilen oranlarda indirmek zorundadır.Süreli hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda ise indirebilir.

-Cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebepler

Güveni kötüye kullanma suçu aynı konutta yaşayan halaya karşı işlenmişse cezada indirim bu aşamada yapılır.

-Takdiri indirim nedenleri uygulanır.

Hakim cezayı bireyselleştirirken en son takdiri indirim nedenlerini kullanabilir.Takdiri indirim nedenlerini kullanmak zorunda değildir.

Ancak tüm bunların yanında hakim cezayı bireyselleştirirken yukarıda belirtilen sıralamaya uygun hareket etmek zorundadır.

Yukarıdaki sıralama uygulanarak failin kişiliğine uyarlanan ceza, somut cezadır.MAhkumiyet bu somut cezadır.

HAPİS CEZASININ SÜRESİ NASIL HESAPLANIR?

Hapis cezasının süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir.Bir gün, yirmi dört saat; bir ay, otuz gündür.Yıl, resmi takvime göre hesap edilir.Hapis cezası için bir günün, adli para cezası için bir Türk Lirasının artakalanı hesaba katılmaz ve bu cezalar infaz edilmez.

Örnek: ceza 160,75 gün çıkarsa bu ceza 160 gün olarak infaz edilir.

Süreli hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı bu madde hükümlerine göre belirlenen sonuç ceza en fazla 30 yıl olabilir.Kanun koyucu somut cezanın alt sınırı konusunda hüküm koymamıştır.Fakat süreli hapis cezalarında üst sınır en fazla 30 yıl olabilir.

 

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 oy, puan: 5,00 üzerinden 5)
Loading...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İletişim
error: Silence is golden