Atasözleri (Y Harfi)

Atasözleri (Y Harfi)

Yabancı koyun kenara yatar.
Bir yere yeni gelen kimse, çevredekilere pek yanaşmaz. Zaten onlar da kendisini hemen aralarına almazlar.

Ya işten artar, ya dişten.
Para biriktirmek, ya çok çalışıp çok kazanmakla ya da savurgan olmamakla olur.

Yalancı kim? İşittiğini söyleyen.
Kişi, her işittiğini, doğrulamadan, başkasına anlatmamalıdır. İşittiği şey doğru değilse, ya da ağızdan ağıza geçerken değişikliğe uğramışsa, bu, kendisinin uydurduğu bir yalan sanılır.

Yalancının evi yanmış, kimse inanmamış.
Yalan söylemeyi âdet edinen kişinin sözlerine kimse inanmaz. Öyle ki bir gün evinde yangın çıksa da “evim yanıyor, imdat!” diye bağırsa, inanıp yardıma koşan olmaz.

Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
Bir kimsenin söylediği söz yalan ise durum çok geçmeden anlaşılır ve söyleyenin yalancı olduğu ortaya çıkar.

Yalnız taş, duvar olmaz.
Nasıl, bir tek taş ile duvar örülemezse, insan da tek başına önemli bir iş başaramaz. Başkalarıyla ilişki kurmak, işbirliği yapmak zorundadır.

Yanık yerin otu tez biter.
Kişinin yüreğini yakan acı, az zaman sonra küllenir; yerini yeni ve neşeli duygulara bırakır.

Yanlış hesap Bağdat’tan döner.
Yanlış bir yolda Olduğunu anlayan kişi, bu uğurda ne denli emek ve para harcamış olursa olsun, geri dönüp doğru yola yönelmelidir.

Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol.
Dürüst kişi, kendini olduğu gibi gösterir. Kendini olduğundan üstün göstermek içtensizlik ve ikiyüz-lülüktür. işinin görünüşü, gerçek durumunun aynası olmalıdır.

Yapı taşı, yapıdan (yerde) kalmaz.
Değerli kimse, boşta kalmaz. Kendisine iş verilir. Krş. “Delikli taş…”

Yara, sıcakken sarılır.
Bir acıyı dindirmek için gereken yardım, geç bırakılmamalı, hemen yapılmalıdır.

Yarına kalan davadan korkma.
Bir anlaşmazlık başladığında iki taraf çok sinirli olur. Çatışmayı sürdürmek tehlikelere yol açabilir. Görüşme ertelenirse sinirler yatışır. Konu daha serinkanla ele alınır.

Yarınki kazdan bugünkü tavuk (yumurta) yeğdir.
Bkz. “Bugünkü tavuk…”

Yaşı at pazannda sorarlar.
İnsanların değeri, yaşlarıyla değil, başlarıyla ölçülür. Yaşlarına göre değerleri değişen yaratıklar, hayvanlardır. krş. “Akıl yaşta değil, baştadır.”

Yaş kesen, baş keser.
Ağacın çeşit çeşit yararları vardır. Bunları düşünmeyip sadece odununu sağlamak için ağaç kesen, insan canına kıymış gibi büyük bir suç işlemiş olur.

Yavaş tükürüğün sakala zararı var.
Sert davranmak gereken durumlarda gevşek davranan kişi, bu tutumunun zararını görür.

Yaza çıkardık danayı, beğenmez oldu anayı.
Yetiştirdiğimiz, büyüttüğümüz gençler, bizi beğenmezler.

Yazın başı pişenin, kışın aşı pişer.
Yazın güneş altında çalışan, ailesinin kışlık zahiresini kazanır.

Yaz yalan, kış gerçek.
Yazın yaşama koşulları hafiftir: Giyim işi özen istemez; nerede olsa barınılır. Kışın durum tersinedir: Giyim, özen ister. Barınacak yer, kapalı ve sıcak olmalıdır.

Yemeyenin malını yerler (demine hu çekerler) (üstüne bir bardak su içerler).
Pintinin yemeğe kıyamayarak biriktirdiği malı, sağlığında, gücünün yetmediği kişiler, öldükten sonra da mirasçılar bol bol yerler.

Yeni dosttan vefa gelmez.
Bkz. “Eski dost düşman olmaz…”

Yerdiğin oğlan (küçük) yer tutar.
Bugün beğenmediğiniz, kendisinde yetenek bulmadığınız çocuğun, zamanla bilgisi, görgüsü artatoplumda önemli bir yeri olur.

Yerini bilmeyen, yılda bir kat urba eskitir.
Hangi alanda çalışabileceğini önceden iyi kestirememiş olan kişi, sık sık yer ve iş değiştirme yüzünden hayli zarar görür.

Yerin kulağı var.
Bir konu, iki kişi arasında gizli olarak konuşulsa bile duyulur. Bir süre sonra hiç hatır ve hayale gelmeyen kimselerin onu işittiği ortaya çıkar. Sanki konuşma yeri, herkesin kulağıdır.

Yiğidin sözü, demirin kertiği .
Mert adam sözünden dönmez. Bu söz, demirin kertiği gibi besbelli ve ortadadır; değişmez.

Yiğit arkasından vurulmaz.
Bir kimseyi yokluğunda ve savunmasını yapamayacağı bir durumda kötülemeye, yıkmaya çalışmak mert adam işi değildir. Mert olan, yüz yüze dövüşür.

Yiğit bin yaşar, fırsat bir düşer.
Bir yiğidin eline ömrü boyunca bir kez çok önemli bir fırsat geçer. Bunu kaçırmamalıdır.

Yiğit meydanda belli olur.
Sözle atıp tutmak kolaydır. Asıl marifet, iş başında kendini göstermektir.

Yol bilen kervana katılmaz.
Bir işi kendi başına yapabilecek olan, başkalarının yardımına gereklik duymaz.

Yolcu yolunda gerek.
Yolculuk yapacak olan kimse şu, bu nedenle vakit geçirmemeli, bir an önce yola çıkmalıdır.

Yol sormakla bulunur.
Bir işte izlenecek doğru yol, bilenlerden sorulmakla öğrenilir. Krş. “Sora sora Bağdat bulunur.”

Yularsız ata binilmez.
Bir disipline bağlı olmayan işin başına geçmek doğru değildir

Yumurtadan çıkan yine yumurta çıkarır.
Her canlı soyuna çeker; soyunun özelliklerini taşır.

Yumurtlayan tavuk bağırgan olur.
Çalışkan ve verimli kişi, kendini göstermek ve yaptığı yararlı işi herkese duyurmak için sesini yükseltir.

Yuvarlanan taş yosun tutmaz.
Durmadan yer, yurt değiştiren kimse, eşya, varlık edinemez.

Yuvayı yapan dişi kuştur. (Yuvayı dişi kuş yapar).
Bir evin yönetim, geçim düzenini ve ailenin mutluluk içinde yaşamasını kadın sağlar.

Yük altında (yüklü) eşek anırmaz.
Ağır bir iş altında bunalmış olan kişi, bu durumdan kurtulmadan birtakım istekler peşinde koşmamak, örneğin borçlu borcunu ödemeden gücünü aşan giderlerden sakınmalı; bir karşılaşmada yenilen, yüksekten konuşmamalıdır.

Yüksek dağın başı dumanlı olur.
Önemli işlerin başında bulunanlar, sürekli olarak sorumluluklarının sıkıntısı içinde olurlar.

Yüzü güzele kırk günde doyulur; huyu güzele kırk yılda doyulmaz.
İlişki kurulacak bir kimsede aranması gereken en önemli nitelik, huy güzelliğidir.

Yüzü güzel olanın huyu (da) güzel olur.
İnsanın yüzü, içinin aynasıdır. Güleryüz her zaman güzeldir: Hoşgörülü, iyi niyetli, uyuşma eğilimli, temiz yürekli kişilerde bulunur. İçinde kötülük yatan kişinin duyguları da yüzüne vurur, kendisini çirkinleştirir. Bundan dolayı yüzünü güzel bulduğumuz kimsenin, anlarız ki huyu da güzeldir.

Son düzenleme tarihi 23 Şubat 2020 15:51

Paylaş
Avukat Saim İncekaş

Avukat Saim İncekaş. Adana'da ikamet etmektedir. Kurucu sıfatıyla kendisine ait Adana Avukatlık ve Danışmanlık Bürosunda çalışmalarına devam etmektedir. Ceza Hukuku, Medeni-Boşanma-Aile Hukuku, Bilişim Hukuku avukatlığı ana çalışma dallarıdır. Özellikle boşanma ve ceza avukatlığı üzerine pratik ve deneyim sahibidir. Bu alanlarda 5.000'den fazla yazı ve makalesi bulunmaktadır. Adres: Turhan Cemal Beriker Blv. No:7, Ziya Algan İş Merkezi Kat:5 Daire:41 E-posta: av.saimincekas@gmail.com Telefon: 0534 910 97 43

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz gizli tutulacaktır.