Atasözleri (I-İ Harfi)

Atasözleri (I-İ Harfi)

Irmak kenarına çeşme yapılmaz.
Zaten var olan ve herkesin işine yarayıp artan şeyin yanma aynı işi görmek üzere bir de daha zayıfım eklemek boşuna yorulmaktır.

Irmaktan (çaydan, dereden) geçerken at değiştirilmez.
Bir yöntemden başka bir yönteme geçerken tehlikeli davranışlardan sakınmak gerekir.

Isıracak it dişini (diş) göstermez.
Kötülük etmeye kararlı olan, bunu daha önce açığa vurmaz.

Isıramadığın (bükemediğin) eli öp başına koy.
Düşmanını yenemiyorsan ona hoş görünmeye çalışarak kötülüğünden kendini koru!

Isırgan ile taharet olmaz.
İyi iş yapmak için zararlı araç kullanılmaz. Kötü kişiden iyilik beklenemez.

Islanmışın yağmurdan korkusu (pervası) olmaz.
Daha önce bir zarara uğramış kimse, kendisine aynı zararı verecek şeyden korkmaz.

İçgüveysi iç ağnsı.
İçgüveysi konuk gibidir. Evdekiler sürekli olarak onu ağırlamaya, memnun etmeye, gücendirmemeye çalışırlar ve kendileri rahatsız olurlar.

İki at bir kazığa bağlanmaz.
Başına buyruk olmak isteyen iki kişi, aynı iş üzerinde birlikte çalıştırılamaz; aralarında anlaşmazlık çıkar, kavga çıkar.

İki cambaz bir ipte oynamaz.
Kurnaz, hileci iki kişi, bir iş üzerinde karşılaşırlarsa birbirlerini aldatmak, atlatmak için bütün hünerlerini harcarlar.

İki deliye bir uslu koymuşlar.
Birbirleriyle anlaşamayan, kavga eden iki kişinin arasını bulacak bir akıllı çıkar. Böyle biri çıkmazsa aynı işi mahkemeler görür.

İki dinle (bin işit) bir söyle. (Bir söyle, iki dinle).
Çok konuşmak doğru değildir. Çok konuşan, gereksiz, yanlış sözler söyler. Karşındaki iki, on, yüz söylerse sen bir söyle. Yerinde cevap verebilmen için de hemen atılmaman, söylenenleri uzun uzun dinlemen gerektir.

İki el bir baş içindir.
Tanrı insana çalışıp kazanarak yaşayabilmesi için güç vermiştir, el kol vermiştir. Bunlar iyi kullanılmalı, başkasmın yardımına muhtaç kalınmamalıdır.

İki gönül bir olursa (olunca) samanlık seyran olur.
Birbirini seven ve evlenmek isteyenler için ev-bark söz konusu değildir. Onlara samanlık bile saray gibi gelir.

İki karpuz bir koltuğa sığmaz.
Bir kimse iki büyük işi aynı zamanda yapamaz.

İki kere iki dört eder.
Gerçek çok açık ve kesin olarak ortada. Tersini savunmak olanaksız.

İki kişi başında fes yok derse başını yokla.
Çevrendeküer, sende düzeltilmesi gereken bir durum
bulunduğunu söylerlerse hemen yok deme. Söylenenin doğru olup olmadığına sen de dikkat et.

İki kişi dinden olursa bir kişi candan olur.
İki kişi yalan yemin ile dinden çıkar, bir kimsenin cinayet işlediğine tanıklık ederlerse o kimse asılır.

İki (dokuz) ölç, bir biç.
Tasarlanan iş, önce tekrar tekrar ve sonuçlarıyla birlikte düşünülmeli, ondan sonra -verilecek karara göre- yapılmalıdır.

İncir babadan, zeytin dededen.
İncir ağacı yaşlanarak babadan evlada, zeytin ağacı da ondan çok yaşlanarak dededen toruna kalırsa daha verimli olur.

İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.
Birçok hastalıklar insana ayağım üşütmesinden, ata da tırnağı yoluyla gelir. Krş. “Ayağım sıcak tut…”

İnsan beşer, kuldur (bazen) şaşar.
Tann insanları eksiksiz yaratmamıştır. Dünyada yanılmayan kimse yoktur. Kişinin kimi zaman şaşırmasını, yanılmasını hoş görmek gerektir. Krş. “Kul kusursuz olmaz.”

İnsan bilmediğini ayağının altına alsa başı göğe erer.
İnsan ne denli bilgili olursa olsun bilmedikleri bildiklerinden binlerce kez çoktur.

İnsan doğduğu yerde değil, doyduğu yerde.
İnsan doğduğu yeri değil, geçimini sağladığı yeri yurt edinir.

İnsan eşek olunca semer vuran çok olur.
Kişi anlayışsız, budala olursa, çevresi bu durumunu sömürür: Kendisiyle alay edenler, ondan çıkar sağlayanlar çok olur.

İnsan (adam) eti (yükü) ağırdır.
1) Bakmakla yükümlü olduğu kimselerin hizmeti bir aileyi zaten çok yorar. Buna, bakmakla yükümlü olmadığı kimsenin hizmeti eklenmemelidir.

İnsamn eti yenmez, derisi giyilmez; tatlı dilinden başka nesi var?
İnsanın kendini sevdirmesi tatlı diliyle olur. Onu; eti, sütü, yumurtası, derisi… için sevilen hayvandan ayıran da budur.

İnsan kendini beğenmese çatlar (ölür).
Herkes kendini beğenir. Bu, kendi aklım beğenmesinin sonucudur. Çünkü insanın kişiliği, aklının yönetimi ile biçimlenir. Madem ki kendi aklım bütün akılların üstünde görüyor, kişiliğini de üstün bir değer kazanmış bilir. Zaten böyle olduğuna inanmasa yaşayamaz. Krş. “Herkes aklını pazara çıkarmış…”

İnsanolu çiğ süt emmiş.
İnsanoğlu her zaman iyi değildir. Kimi zaman sütsüzlük daman tutar, soysuzca davranışlarda bulunur; iyiliğini gördüğü kimseye kötülük yapar.

İnsan sözünden (ikrarından), hayvan yularından tutulur.
Söylediği söz, kişiyi bağlar. Buna uymayan bir davranışta bulunmak istese kendisine hemen bu söz anımsatılır. Onun için söylediğinin dışına çıkamaz. Şu durum, yularından tutulduğu için başka yöne sapamayan hayvanın durumuna benzer.

İp inceldiği yerden kopar.
Bir durum, en çürük yerinden patlak verir. Krş. “Gön yufka yerinden delinir.”

İp kırıldığı (koptuğu) yerden ulanır (bağlanır).
İki kişi arasındaki kırgınlığın giderilmesi için kırgınlık nedeninin giderilmesi gerekir. Bozulan bir iş nerede kalmışsa, düzeltilmesine oradan başlanır.

İstediğini söyleyen, istemediğini işitir.
Bir kimseye ölçüsüz, ağır sözler söylemek, hakaret etmek doğru değildir. O da ağır sözlerle karşılık verir.

İstemem diyenden korkmak.
Bir şeyi istemem diyen, fırsat bulunca, bakarsınız ki aşırı istekli olandan daha çok o şeyi istiyormuş.

İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü.
Birisinden bir şey istemek zorunda kalan kimse utanır. Ama onun yüzsuyu dökmesine karşı istediğini vermeyenin daha çok utanması gerekir.

İşçi kırk yılda, tüccar kırk günde.
İşçinin kırk yılda eline geçen parayı tüccar kırk günde, belki de bir günde kazamr. Buna benzer eşitsizlik örnekleri çoktur.

İş insanın aynasıdır.
Bir kimsenin nasıl bir kişi olduğunu anlamak isterseniz yaptığı işlere bakınız. Bu işlerin niteliği, o kişinin yeteneğini, huyunu, tutumunu… belli eder.

İşleyen demir pas tutmaz (paslanmaz, ışıldar).
Tembel tembel oturan kimse hantallaşır, iş yapma yeteneğini yitirir.

İşten artmaz, dişten artar.
İnsan ne denli çok çalışıp para kazanırsa kazansın, tutumlu harcamasını bilmezse bir şey artıramaz.

İti an, (değneği yamna koy) taşı eline al.
Saldırgan birisiyle karşılaşacak olan kimse, kavgaya hazır olmalıdır.

İtin (köpeğin) duası kabul (makbul) olsa (-ydı) gökten kemik yağar(-dı).
Aşağılık kişinin istediği olsaydı dünya, yalnız kendisinin işine yarayan, başkalarını rahatsız eden şeylerle dolardı.

İt ite buyurur, it de kuyruğuna.
Tembel kişi kendisinin yapması gereken işi, tembel olan birine buyurur. O da buyruğu altındaki birine.

İt ulur, birbirini bulur.
Aşağılık kimse bir konu üzerinde sesini yükseltince aynı amacı güdenler o ses etrafmda toplanır, kendisiyle birleşirler.

İt ürür, kervan yürür.
Doğru yolda olanlara çatanlar, kervana ürüyen itlere benzerler. Bu tür karşı koymalar, yürüyüşü engelleyemez.

İyi evlat babayı vezir, kötü evlat rezil eder.
Babaya ün kazandıran da, el içine çıkamayacak bir duruma düşüren de evlatlarının tutumudur

İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.
Karşılık beklemeden iyilik yap.

İyi nasihat verilir, iyi ad verilmez.
Bir kimse başkasma iyi öğüt verebilir ama iyi ad, ün veremez. Bunu ancak kişinin kendisi kazanabilir.

Son düzenleme tarihi 23 Şubat 2020 15:55

Paylaş
Avukat Saim İncekaş

Avukat Saim İncekaş. Adana'da ikamet etmektedir. Kurucu sıfatıyla kendisine ait Adana Avukatlık ve Danışmanlık Bürosunda çalışmalarına devam etmektedir. Ceza Hukuku, Medeni-Boşanma-Aile Hukuku, Bilişim Hukuku avukatlığı ana çalışma dallarıdır. Özellikle boşanma ve ceza avukatlığı üzerine pratik ve deneyim sahibidir. Bu alanlarda 5.000'den fazla yazı ve makalesi bulunmaktadır. Adres: Turhan Cemal Beriker Blv. No:7, Ziya Algan İş Merkezi Kat:5 Daire:41 E-posta: av.saimincekas@gmail.com Telefon: 0534 910 97 43

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz gizli tutulacaktır.